بديهى است منظور از هماهنگى با جمعيّت همان اكثريتى است كه داراى ايمان و ارزشهاى انسانى و اخلاقى باشد . اسلام هرگز هماهنگى با اكثريت فاسد را توصيه نكرده و نمىكند . على عليه السّلام كه گوينده سخن بالاست در سخن ديگرى كه خواهد آمد مىفرمايد : « لا تستوحشوا في طريق الهدى لقلّة أهله « 1 » ؛ هرگز در مسير هدايت از كمى همراهان وحشت نكنيد » ( و به دنبال اكثريت فاسد گام برنداريد ) و نكوهشهايى كه در آيات متعددى از قرآن از اكثريت شده منظور همين اكثريت فاسد و مفسد است .
اين سخن را با آيهءاى از قرآن مجيد پايان مىدهيم : «
« قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ وَ لَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ فَاتَّقُوا اللَّهَ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ »
؛ بگو ( هيچ گاه ) ناپاك و پاك مساوى نيستند هر چند فزونى ناپاكها تو را به شگفتى اندازد از ( مخالفت ) خدا بپرهيزيد اى صاحبان خرد شايد رستگار شويد » « 2 » .
3 - بدترين خلق روزگار
امام عليه السّلام در اين خطبه ، خوارج را به عنوان شرار الناس توصيف نمود اين سخن مبالغه نيست به يقين آنها بدترين گروهى بودند كه در ميان مسلمين ظاهر شدند نه تنها به خاطر اين كه پاكترين مؤمن بعد از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله يعنى على عليه السّلام را تكفير كردند ، كسى كه با مجاهدتهاى او ريشههاى درخت ايمان آبيارى شد و به ثمر نشست و نه تنها به خاطر اين كه شمشيرها را بر دوش گذارده بودند و بر پيكر بيگناهان وارد مىساختند و خون مسلمين را به آسانى
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، خطبه 201 .
( 2 ) مائده ، آيهء 100 .