فرمود ، كه شرح آن در بحث نكات به خواست خدا خواهد آمد .
سپس امام عليه السّلام به بيان مفاسد اين كار ( تبعيض و جور و ستم و تقسيم ناعادلانه بيت المال ) پرداخته چنين مىفرمايد : « آگاه باشيد ! بخشيدن مال در غير موردش ، تبذير و اسراف است هر چند ممكن است اين كار در دنيا سبب سربلندى كسى كه آن را انجام داده است شود ، ولى در آخرت ، موجب سرافكندگى وى خواهد گشت ، اين كار او را ( چند روزى ) در ميان مردم ( دنياپرست ) گرامى مىدارد ولى در پيشگاه خدا به زمينش مىافكند ! » ( ألا و إنّ إعطاء المال في غير حقّه تبذير و إسراف ، و هو يرفع صاحبه في الدّنيا و يضعه في الآخرة ، و يكرمه في النّاس و يهينه عند اللّه ) .
« تبذير » و « اسراف » گاه به يك معنى و به صورت مترادف به كار مىرود و گاه به دو معنى زيرا « تبذير » به معنى دقيق كلمه با اسراف متفاوت است « تبذير » از مادّهء « بذر » به معنى پاشيدن دانه است و در جايى به كار مىرود كه انسان نعمت خدا را ضايع كند و به دور بريزد و به تعبير ديگر « ريخت و پاش » كند و به تعبير ديگر مال را در غير موردش مصرف كند ولى « اسراف » زيادهروى در مصرف كردن نعمتهاست به طورى كه از حدّ اعتدال بيرون باشد بى آن كه ظاهرا چيزى ضايع گردد مثل اين كه غذاى بسيار زياد و گران قيمتى براى چند نفر تهيه كنند كه با قيمت آن بتوان دهها نفر را تغذيه كرد .
امام عليه السّلام در اين بخش از سخنش ، به آثار سوء معنوى و الهى صرف اموال در غير مورد استحقاق ، اشاره فرموده كه ممكن است انسان در سايهء آن چند صباحى در ميان مردم صاحب نفوذ شود ولى در پيشگاه الهى به كلّى سقوط خواهد كرد و در قيامت مجازات سنگينى خواهد داشت .
و اين كه مىفرمايد : بخشيدن چنين مالى « تبذير » و « اسراف » است به
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 308
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٠٨