ملكين : واحدا عن يمينه ، و واحدا عن شماله ، يستغفرون له ربّه و يدعوان بقضاء حاجته ؛ بندهاى كه در طريق بر آوردن حاجت برادر مؤمنش گام بر مىدارد خداوند دو فرشته را مأمور مىكند : يكى از طرف چپ با او مىروند و پيوسته براى او استغفار مىكنند و بر آوردن حاجات او را از خدا مىخواهند » « 1 » .
نكته فلسفهء احكام
بسيار مىشود كه طبيبان آگاه ، بيماران خود را از آثار مهمّ داروهاى شفابخش و غذاهاى تقويتى كه درمان بيمارىها را تسريع مىكند با خبر مىسازند ؛ تا با شوق و علاقهء بيشتر داروهاى تلخ را تحمّل كنند و دستورات طبيب را دقيقا به كار بگيرند .
طبيبان روحانى نيز دقيقا همين مسير را مىپيمايند و فلسفهء تشريع احكام و آثار حيات بخش برنامههاى دينى را براى مردم شرح مىدهند تا آتش اشتياق را در دل آنها شعلهور سازند و با عزمى راسخ به دنبال انجام برنامهها بفرستند .
بيان فلسفهء احكام كه نمونهء روشنى از آن در خطبهء بالا ديده مىشود ، علاوه بر اينكه شوق و علاقهء مردم را براى انجام وظائف دينى افزون مىكند و تحمّل ناراحتى را براى انجام پارهاى از وظايف سخت و سنگين آسان مىسازد ، چند فايدهء ديگر نيز دارد :
1 - به همهء مردم هشدار مىدهد كه بايد در چه مسيرى حركت كنند تا فلسفهء حكم پياده شود ؛ مثلا هنگامى كه مىگويد : « فرض اللّه . . . الحجّ تشييدا للدّين ؛ خداوند حج را سبب قدرت و قوّت اسلام قرار داده است » . « 2 » مفهومش اين است كه مراسم حج را آنچنان با شكوه برگزار كنند كه به اين هدف و الا برسند ، نه اينكه تنها به آداب صورى حج و تشريفات ظاهرى آن قناعت كنند .
هامش
( 1 ) كافى ، جلد 2 ، صفحهء 195 ، حديث 10 .
( 2 ) خطبهء حضرت زهرا عليها السّلام ، احتجاج طبرسى ، جلد 1 ، صفحهء 258 ، چاپ انتشارات اسوه . - قريب به همين معنا ، از على عليه السّلام در كلمات قصار ( كلمهء 252 ) نقل شده است .