مردم ترويج مىدهند و به بعضى از ظواهر مذهبى اهميّت داده ، عمق و باطن آن را از ميان مىبرند .
هرگاه با اين معيارهاى دقيقى كه مولا امير مؤمنان عليه السّلام در اين خطبه بيان كرده به جوامع دنياى امروز - مخصوصا بسيارى از كشورهاى اسلامى - بنگريم ، مىبينيم چقدر قابل تطبيق است . گويى امام عليه السّلام از آن روز تمام حوادثى را كه امروز در جوامع مىگذرد با چشم مىديده و همچون نقّاش چيره دستى آنها را با نوك قلم ترسيم نموده ؛ تصويرى كه از هر نظر برابر با اصل است .
آنچه امام عليه السّلام در اين خطبه پيش بينى فرموده است شباهت به رواياتى دارد كه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در اين زمينه نقل شده است . از جمله در حديثى مىخوانيم :
« يأتي على النّاس زمان وجوههم وجوه الآدميّين ، و قلوبهم قلوب الشّياطين ، كأمثال الذّئاب الضّواري ، سفّاكون للدّماء ، لا يتناهون عن منكر فعلوه ، إن تابعتهم ارتابوك و إن حدّثتهم كذّبوك ، إن تواريت عنهم اغتابوك . ألسّنّة فيهم بدعة ، و البدعة فيهم سنّة ، و الحليم منهم غادر ، و الغادر بينهم حليم ، ألمؤمن فيما بينهم مستضعف ، و الفاسق فيما بينهم مشرّف . . . فعند ذلك يحرمهم اللّه قطر السّماء في أوانه ، و ينزله في غير أوانه ، و يسلّط عليهم شرارهم . . . ؛ زمانى بر مردم فرا مىرسد كه صورتهاى آنها ، صورتهاى انسانى است و دلهاى آنها دلهاى شيطانى ! مانند گرگان درندهاند ؛ و پيوسته خونريزى مىكنند ؛ و هيچگاه ( با تذّكر و ارشاد ) از منكراتى كه انجام مىدهند ، باز نمىگردند ! اگر با آنها همراهى كنى تو را متّهم مىكنند و اگر سخنى بگويى ، تكذيبت مىكنند و اگر از آنها پنهان شوى غيبت مىكنند . سنّت ( سنّت معصومين ) در ميان آنها بدعت است ؛ و بدعت در ميان آنها سنّت ! عاقل در نظر آنها كسى است كه فريبكار و پيمان شكن باشد و فريبكار و پيمان شكن در ميان آنها عاقل و هوشيار محسوب مىشود . مؤمن در ميان آنها
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 550
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٥٠