بديهى است پوستين وارونه نه گرماى چندانى دارد و نه شكل و شباهتى به لباس انسانها ؛ بلكه ، انسان را به صورت حيوانى در مىآورد و ذكر اين جمله بعد از ذكر مفاسد ديگر آن زمان ممكن است از قبيل ذكر عام بعد از خاص باشد ؛ زيرا هنگامى كه اسلام وارونه شود ، دروغ به جاى راستى ، فسوق به جاى عفاف مىنشيند ؛ همچنين ساير ارزشها و ضد ارزشها جا به جا مىشود .
نكته آثار سلطه فرومايگان !
آنچه را امام عليه السّلام در سه بخش از اين خطبه دربارهء حوادث آينده جامعه اسلامى به عنوان پيش بينى بيان فرموده ، ترسيم بسيار دقيق و حساب شدهاى از تمام حكومتهاى جبّار خودكامه در طول تاريخ است . هنگامى كه آنها پايههاى خود را محكم مىكنند تمام نيكان و پاكان را از صحنه اجتماع كنار مىزنند و مديران و دستياران خود را از افراد بىبند و بار و بىايمان و نوكر مآب كه به جاى « كلاه ، سر مىآورند » . بر مىگزينند . مؤمنان را تحت فشار قرار مىدهند و مردم را به جهل و نادانى و بىخبرى سوق مىدهند . دروغ همه جا را فرا مىگيرد و صدق و راستى برچيده مىشود . فرومايگان بر مقدّرات مردم مسلّط مىشوند و بسيارى از مردم به حكم « ألنّاس على دين ملوكهم » از آن حكّام و سلاطين درندهخو پيروى مىكنند .
نظام ارزش جامعه به كلّى دگرگون مىشود و فى المثل : بى عفّتى و ناپاكى مايهء افتخار و پاكدامنى از اسباب سرافكندگى به حساب مىآيد .
اين گونه حكومتها در محيطهاى مذهبى با مذهب نمىجنگند ؛ بلكه سعى مىكنند مذهب را از درون تهى سازند و تعليمات آن تحريف كنند و به اين طريق از احساسات مذهبى مردم به نفع مقاصد شوم خود استفاده كنند . خرافات را در ميان