خطبهء 107 « 1 » و من كلام له عليه السّلام فى بعض ايّام صفّين
يكى از سخنان امام عليه السّلام كه در يكى از روزهاى جنگ صفّين ايراد فرموده است .
خطبه در يك نگاه
با توجّه به اينكه امام عليه السّلام اين سخن را در يكى از ايّام صفّين بيان فرموده ، و نشان مىدهد ناظر به حادثهاى است كه در آغاز آن ، اصحاب امام عليه السّلام عقبنشينى كردند و سپس باز گشتند و بر دشمن پيروز شدند ؛ مقصود امام اين بوده است كه نخست عقبنشينى آنها را با الفاظى لطيف و ملايم نكوهش و مذمّت كند ، سپس از ضدّ حملهء آنها ستايش و تمجيد به عمل آورد و آنها را تشويق به پايمردى و ايستادگى در برابر دشمن كند و به يقين گذاشتن انگشت روى نقطهء ضعف و سپس پرداختن به نقاط قوّت و تشويق آنان ، از نظر روانى تأثير خاصّى دارد ، كه امام عليه السّلام در اين كلام فصيح و بليغ خود از اين روش بهره گرفته است .
هامش
( 1 ) سند خطبه : اين كلام را « طبرى » در تاريخ خود در حوادث سنهء 37 و « مرحوم كلينى » در كتاب جهاد از « فروغ كافى » و « نصر بن مزاحم » در كتاب « صفّين » ( با تفاوتهايى ) نقل كردهاند . « ابن اثير » در كتاب « نهايه » لغات پيچيدهء اين كلام را تفسير كرده ، كه نشان مىدهد به دست او هم رسيده است . ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 2 ، صفحهء 221 ) .