نكرديد و پايههاى حكومت خود را با ظلم و ستم و نهب اموال و سفك دما ، محكم كرديد ، اين قدرت و حكومت ، مدّت زيادى براى شما باقى مىماند ! تصوّر نكنيد اگر خون من و فرزندانم در اين راه ريخته شود ، دنيا به كام شما خواهد بود ! به زودى دشمنان شما از هر سو بر مىخيزند و ضربات خود را با قيامهاى پى در پى ، بر سر شما وارد مىكنند و سرانجام كاخ حكومت شما فرو مىريزد و دودمان شما بر باد مىرود و دشمنانتان همهء شما را از دم شمشير مىگذرانند و حتّى بر مردگان شما نيز رحم نمىكنند ؛ استخوانهاى مردگان را از قبر در آورده ، آتش مىزنند .
تاريخ مىگويد : آنچه را امام عليه السّلام دربارهء آنها پيش بينى كرده بود ، دقيقا واقع شد كه بخشى از آن در شرح خطبهء 87 گذشت . « 1 » در پايان اين سخن مىفرمايد : « آگاه باشيد ! بيناترين چشمها آن است كه شعايش در دل نيكىها نفوذ كند و شنواترين گوشها آن است كه يادآورىها را در خود جاى دهد و پذيرا گردد ! » . ( ألا إنّ أبصر الأبصار ما نفذ في الخير طرفه ! ألا إنّ أسمع الأسماع ما وعى التّذكير و قبله ) .
اشاره به اينكه اگر شما و ساير مردم ، چشم و گوش باز داشته باشيد ؛ پيدا كردن راه خير و سعادت ، مخفى و پيچيده نيست ؛ ولى افسوس ! كه هواى نفس و هوسهاى سركش ، چنان پردهء ظلمانى بر چشم و گوش انسان مىاندازد ، كه حقايق واضح را نمىبيند و دوستانهترين اندرز را نمىشنوند .
جالب اينكه از يكى از سران بنى اميّه بعد از زوال حكومت آنها پرسيدند سبب زوال ملك شما چه بود ؟ او در پاسخ گفت : « عمّال ما بر رعايا ظلم كردند و انتظار داشتند ما عكس العملى نشان ندهيم . مالياتهاى سنگين بر مردم تحميل كرديم و آنها از اطراف ما پراكنده شدند . باغها و زراعتهاى ما ويران شد و خانههاى ما خالى
هامش
( 1 ) پيام امام ، جلد 3 ، صفحهء 591 تا 600 و جلد 4 ، بخش پايانى خطبهء 93 .