تعبير « تلتفّ القرون بالقرون » ( با توجه به اينكه « تلتفّ » به معناى به هم پيچيدن و « قرون » جمع « قرن » به معناى گروهى از مردم است ) اشاره به جنگهاى سختى است كه اقوام مختلف در سرزمين عراق و كوفه با يكديگر داشتند ؛ مخصوصا درگيريهاى بنى اميّه و بنى عبّاس ! .
جملهء « يحصد القائم ، و يحطم المحصود ! » كنايهء لطيفى است از آسيبهايى كه در طول اين حوادث به همهء مردم مىرسد : آنها كه سر پا هستند ، به زمين مىخورند و آنها كه به زمين افتادهاند ، پايمال مىشوند ! « ابن ابى الحديد » در شرح خود جملهء « يحصد القائم » را كنايه از قتل امراى بنى اميّه در ميدان جنگ گرفته و جملهء « و يحطم المحصود » را كنايه از كشتن اسيران ، با شكنجههاى سخت مىداند كه نمونههاى آن در تاريخ مذكور است .
ولى آنچه را « ابن ابى الحديد » ذكر كرده است ، در واقع بعضى از مصاديق مفهوم گستردهء جملهء بالاست .
نكتهها
1 - ملاحم چيست ؟
« ملاحم » جمع « ملحمه » در اصل به معناى واقعهء مهمى است كه توأم با فتنه باشد .
در بسيارى از خطبههاى نهج البلاغه به مواردى برخورد مىكنيم كه امير مؤمنان على عليه السّلام از فتنههاى مهمّى كه مردم در پيش داشتند ، خبر مىدهد و در بسيارى از موارد ، جزئيّات آن را نيز تشريح مىفرمايد و با صراحت مىفرمايد : « من اينها را از پيشوايم پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آموختم » .
به نظر مىرسد كه هدف امام عليه السّلام از اين پيشگويىها ، دو چيز بوده است : نخست اينكه ، به خاطر محبّتى كه امام عليه السّلام به مردم داشته ، آنان را آماده كند ، تا ضايعات اين