خويش فرارى مىدهد » . ( و حتّى لا يبقى بيت مدر ، و لا و بر إلّا دخله ظلمهم و نبابه سوء رعيهم ) .
« مدر » در لغت گاه به معناى گلهاى به هم فشرده و گاه به معناى خشت و گاه به معناى آجر و سنگ تشكيل شده ؛ بنابر اين ، « بيت مدر » اشاره به خانههايى است كه در شهرها ساخته مىشود و « و بر » به معناى پشم شتر ، اشاره به خانههاى روستايى و باديهنشينان است كه در آن زمان و در ميان اعراب به صورت خيمههايى بنا مىشد .
و اين ، بهترين تعبير براى فراگير بودن ظلم آنها است كه هيچ كس از ظلم آنها در امان نبود . و اين ظلم و ستم در بسيارى از اوقات سبب مىشد آنها از خانههاى خود فرار كنند و در به در شوند .
سپس در بيان فاجعهء سوم مىفرمايد : « كار حكومت آنها بدانجا مىرسد كه مردم دو گروه مىشوند و هر دو گروه گريانند : گروهى براى دينشان و گروهى براى دنيايشان ! » ( و حتّى يقوم الباكيان يبكيان : باك يبكي لدينه ، و باك يبكي لدنياه ) .
آرى ! دين باوران به خاطر خطراتى كه از سوى اين گروه بازماندهء جاهلى ، متوجّهء دين مىشوند اشك مىريزند و دنيا طلبان به خاطر هجوم ظالمانهء آنها به دنياى مردم ؛ چرا كه آنها ، هم عقايد مردم را غارت مىكردند و هم دنيايشان را .
در بيان چهارمين فاجعه مىفرمايد : « در اين حكومت خودكامه ، كار به قدرى سخت مىشود كه شما همچون بردهاى خواهيد بود كه به يارى ارباب ( ظالم و ستمگرش ) برمىخيزد ؛ در حضور ناگزير از اطاعت است و در غياب از او بدگويى مىكند ! » . ( و حتّى تكون نصرة أحدكم من أحدهم كنصرة العبد من سيّده ، إذا شهد أطاعه ، و إذا غاب اغتابه ) .
اشاره به اينكه آنها مردم را به بردگى و عبوديّت مىكشند ؛ نه عبوديّتى كه حداقل توأم با رابطهء عاطفى باشد و غلام مورد محبّت آقا و آقا مورد علاقهء غلام قرار گيرد ،
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 327
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢٧