آن حكومت خودكامه ) اگر خداوند براى شما عافيت و سلامت پيش آورد ( و از اين امواج خطرناك در امان بوديد ، اين نعمت الهى را ) بپذيريد ، ( و خدا را شكر گوييد ! ) و اگر ( طوفان حوادث شما را گرفت و ) به رنج و ناراحتى گرفتار شديد ، شكيبا باشيد ، كه « سرانجام نيك براى پرهيزكاران است ! » .
شرح و تفسير مظالم بىحساب بنى اميّه !
همانگونه كه در بالا اشاره شد ، امام عليه السّلام در اين سخن فشردهء خود آيندهء بنى اميّه را شرح مىدهد و فجايع اين حكومت ظالم و ستمگر را در پنج عنوان خلاصه مىكند .
نخست مىفرمايد : « به خدا سوگند ! آنها همچنان به حكومت خود ادامه مىدهند تا آنجا كه حرامى را باقى نگذارند ، مگر اين كه حلال بشمارند و پيمانى ( از پيمانهاى الهى و مردمى ) نمىماند مگر اينكه آن را مىشكنند » . ( و اللّه لا يزالون « 1 » حتّى لا يدعوا للّه محرّما إلّا استحلّوه ، و لا عقدا إلّا حلّوه ) .
بعضى از بزرگان ، فهرستى از بدعتهاى بنى اميّه و حرامهايى را كه آنها حلال كردند و پيمانهايى را كه شكستند ، گرد آورى نمودهاند ، كه در بحث نكات خواهد آمد . از مطالعهء آنها روشن مىشود كه اين قوم بيدادگر ، چه بلايى بر سر اسلام آوردند .
در دومين فاجعهاى كه آنها براى مسلمين به وجود مىآورند ، اشاره به ظلم گسترده و فراگير آنها كرده ، مىفرمايد : « خانه و خيمهاى باقى نمىماند مگر اينكه ظلم و ستمشان در آن راه مىيابد و فساد و سوء تدبيرشان ، مردم را از خانههاى
هامش
( 1 ) جمعى از شارحان گفتهاند كه : جملهء « لا يزالون » محذوفى دارد و در تقدير « لا يزالون ظالمين » مىباشد ولى ظاهر اين است كه « لا يزالون حاكمين » مىباشد ، تا متناسب با جملههاى بعد باشد .