شما كمتر نيست ، چشمها و قلبهايى در آن زمان به آنها داده نشد ، مگر اينكه مثل آن هم ، امروز به شما بخشيده شده است ( پس چرا نمىبيند و نمىشنويد ) ، به خدا سوگند ! بعد از آنها چيزى به شما نشان داده نشده كه بر آنان مجهول باشد و شما به چيزى اختصاص نيافتيد كه آنان از آن محروم شده باشند ( و خداوند به شما وعدهء خاصى براى رهايى از عذابش نداده است . ) به يقين بلا بر شما نازل شده ، بلايى كه مهارش رها گرديده و تنگ آن سست است ( و قابل كنترل نيست ) بنابراين ، نعمتها و پيروزيهاى موقّتى دنيا ، كه مغروران فريب خورده در آن هستند ، شما را نفريبد كه اين سايهاى است گسترده ، تا سر آمدى معيّن ( و عمرش بسيار كوتاه است ) .
شرح و تفسير
همه مسئول هستيد !
در بخش دوم اين خطبه ، امام عليه السّلام مردم عصر خود را مخاطب قرار داده و به آنها هشدار مىدهد كه اوضاع زمان جاهليّت ، ممكن است در زمان شما تكرار گردد و آلودگىها و بدبختىهاى آن زمان ، دامان شما را بگيرد . به هوش باشيد ! كه در لب پرتگاه قرار گرفتهايد ، مىفرمايد « پس اى بندگان خدا ! عبرت بگيريد و آن وضعى كه پدران و برادرانتان ( كه از جهان رخت بربستهاند ) در گرو آن هستند و در برابر آن محاسبه مىشوند ، به ياد آوريد . » ( فاعتبروا عباد اللّه ! و اذكروا تيك الّتي آباؤكم و إخوانكم بها مرتهنون ، و عليها محاسبون ) .
« تيك » كه با « تلك » يك مفهوم دارد ، اشارهء سربستهاى است به تمام گناهان و آلودگىهايى كه مردم عصر جاهليّت گرفتار آن بودند و خداوند به حساب همهء آنها رسيدگى خواهد كرد و چون « مشار اليه » در فراز گذشته ، به روشنى بيان شد ، نياز به