خطبهء 88 « 1 » و من خطبة له عليه السّلام و فيها بيان للاسباب الّتي تهلك النّاس
امام عليه السّلام در اين خطبه ( بخشى از ) اسباب هلاكت امّتها را بيان فرموده است ( و چگونگى آن را توضيح داده است ) .
خطبه در يك نگاه
اين خطبه در واقع از « دو بخش » تشكيل شده : « در بخش اوّل » امام عليه السّلام به سراغ اين حقيقت مىرود كه عذابهاى الهى ناگهانى نيست ، بلكه خداوند به جبّاران و ستمكاران و امّتهاى فاسد و مفسد ، مدّتها مهلت مىدهد و در مجازات آنها عجله نمىكند ، شايد به خود آيند و توبه كنند و به سوى حق بازگردند .
به تعبير ديگر : مجازاتهاى الهى هرگز جنبهء انتقامجويى ندارد ، بلكه هدف از آن ، تعليم و تربيت و عبرت است ، ولى متأسّفانه گوش شنوا و چشم بينا كه حق را بشنود
هامش
( 1 ) سند خطبه : اين خطبه را ( علاوه بر نهج البلاغه ) مرحوم « كلينى » در كتاب « روضهء كافى » و « شيخ مفيد » در كتاب « ارشاد » ضمن سخنان على عليه السّلام يا مقدارى تفاوت آوردهاند . « ابن اثير » نيز در كتاب « نهايه » كه از كتب لغت است ، كلمات پيچيدهء آن را در جلد اوّل ، صفحهء 46 ، مادّهء « أزل » نقل كرده است .