حقيقت را كاملا روشن مىسازد كه در هيچ موردى درباره آنها كوتاهى نكرده است .
نخست مىگويد : « آيا من به ثقل اكبر [ قرآن مجيد ] در ميان شما عمل نكردم ؟ ! ( و دستورات آن را ، مو به مو اجرا ننمودم ؟ ) » ( أ لم أعمل فيكم بالثّقل الأكبر ! ) .
سراسر زندگى اميرمؤمنان عليه السّلام مخصوصا در دوران حكومتش نشان مىدهد كه همه جا ، قرآن نصب العين او بود و در همه كار ، آن را مدّ نظر داشت و همانطور كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دربارهاش فرمود : « او با قرآن بود و قرآن با او . »
( عليّ مع القرآن ، و القرآن مع عليّ ) . « 1 »
در دومين جمله مىفرمايد : « آيا من در ميان شما ثقل اصغر [ عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ] را باقى نگذاردم ( و پاسدارى ننمودم ؟ ) » ( و أترك فيكم الثّقل الأصغر ) .
شاهد اين سخن ، حوادثى است كه در زندگى « على عليه السّلام » پيش آمد كه فرزندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و باقيماندهء « ثقل اصغر » « امام حسن عليه السّلام » و « امام حسين عليه السّلام » گاه در خطر قرار مىگرفتند و امام عليه السّلام نهايت كوشش را براى حفظ آنان مىنمود . از جمله در جنگ « صفّين » ، هنگامى كه مشاهده كرد ، فرزندش امام حسن عليه السّلام به سرعت به سوى ميدان نبرد مىرود ، فرمود : « أملكوا عنّي هذا الغلام لا يهدّني ، فإنّني أنفس بهذين - يعني الحسن و الحسين عليهما السّلام - على الموت لئلّا ينقطع بهما نسل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، اين جوان را بگيريد و نگاهش داريد ! مبادا مرگ او ، مرا در هم بكوبد ، من نسبت به حيات آنها سخت پافشارى مىكنم و از هر چه حيات آنها را به مخاطره افكند ، سخت پرهيز دارم ، مبادا نسل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله با مرگ آنها قطع گردد » « 2 » در سومين جمله مىفرمايد : « من پرچم ايمان را در ميان شما نصب كردم و
هامش
( 1 ) ينابيع المودّة ( مطابق نقل احقاق الحقّ ، جلد 9 ، صفحهء 354 ) . اين حديث در منابع متعدّد ديگرى از منابع معروف اهل تسنّن نقل شده ، كه مىتوانيد شرح آن را ، در جلد پنجم احقاق الحق ، صفحهء 639 بخوانيد .
( 2 ) نهج البلاغه ، خطبهء 207 .