كند ، براى سراى ابدى برگيرد . » ( و ليمهّد لنفسه و قدمه ، و ليتزوّد من دار ظعنه لدار إقامته ) .
در واقع ، در جملههاى نخست ، سخن از اصل تلاش و عمل است و در دو جملهء اخير ، مسير و جهت آن را تعيين مىكند .
قابل توجّه اينكه : تعبير به ( أيّام مهله ) ( در ايّامى كه انسان مهلت دارد ) تعبير سربستهاى است كه سه جملهء بعد ، تفسيرش مىكند ، در جملهء نخست ( قبل إرهاق أجله ) اشاره به اصل نعمت زندگى و عمر شده است و در جملهء دوم ( و في فراغه . . ) اشاره به نعمت فراغت ، در برابر گرفتارى كسب و كار و همسر و فرزندان ، و در جملهء سوم ( و في متنفّسه . . . ) به نعمت سلامتى ، و نداشتن شدايد و تنگناها و دشواريهاى گلوگير ، اشاره شده است .
جملهء ( و ليمهّد . . . ) اشاره به آماده ساختن سراى آخرت است ، در حالى كه جملهء ( و ليتزوّد ) اشارهء به برگرفتن زاد و توشه مىباشد ، همان گونه كه انسان در اين دنيا ، نخست به تهيّهء خانه و وسايل زندگى مىپردازد ( و به هنگام سفر ، مركب تهيّه مىكند ) آنگاه سراغ زاد و توشه مىرود .
سپس در ادامهء اين سخن امام عليه السّلام هشدار سومى به همهء مردم مىدهد و مىفرمايد : « اى مردم ! خدا را ، خدا را ، در نظر آريد ! در آنچه حفظ آن را دربارهء كتاب خود از شما خواسته است و حقوقى را كه نزد شما به وديعت گذارده ، حفظ كنيد . » ( فاللّه اللّه أيّها النّاس ، فيما استحفظكم من كتابه ، و استودعكم من حقوقه ) .
روشن است كه منظور از اين كتاب ، قرآن مجيد است كه مردم موظّف به حفظ آن و احكام آنند و منظور از حقوقى كه به وديعت نزد بندگانش گذارده ، احكام و
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 511
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥١١