در ديگر آيات قرآن ، جايگاه گروهى از مؤمنان صالح را « جنّات عدن » و گروهى را « جنّات مأوى » و گروهى را « جنّات فردوس » و گروهى را « جنّات نعيم » شمرده كه هر كدام مىتواند اشارهاى به مقامات گوناگون بهشتيان باشد . « 1 » در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله چنين مىخوانيم :
« الجنّة مئة درجة ما بين كلّ درجتين كما بين السّماء و الأرض ، الفردوس أعلاها درجة ، منها تفجر أنهار الجنّة الأربعة ، فإذا سألتموا اللّه ، فاسألوه الفردوس
، بهشت ، يكصد درجه است كه ما بين هر درجهاى با درجهء ديگر ، فاصلهاى همچون فاصلهء ميان زمين و آسمان است و بالاترين درجات آن ، فردوس است ، آنجا نهرهاى چهارگانهء بهشت سرچشمه مىگيرد ، پس هنگامى كه از خداوند تقاضا مىكنيد ، فردوس را تقاضا كنيد ! » « 2 » در خبر ديگرى مىخوانيم :
« إنّ أهل الجنّة ليرون أهل علّيّين كما يرى النّجم في أفق السّماء
، اهل بهشت ساكنان عليّين را همچون ستارگانى بر فراز آسمان مىبينند » « 3 » .
طبيعى است هنگامى كه مؤمنان صالح در ايمان و عمل با هم متفاوت باشند ، بايد مقامات بهشتى آنان نيز متفاوت باشد و شايد عدد « صد » كه در حديث بالا آمد عدد تكثير باشد و تفاوت مقامات از نظر تعداد ، بسيار بيش از اينها باشد و نيز ممكن است درجات اصلى يكصد درجه باشد كه هر كدام از آنها نيز به درجات متعدّدى تقسيم شود ، لذا قرآن مجيد مىفرمايد :
« وَ مَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِناً قَدْ عَمِلَ الصَّالِحاتِ فَأُولئِكَ لَهُمُ الدَّرَجاتُ الْعُلى »
، و هر كس در حالى كه با ايمان باشد و نزد او آيد ، درجات عالى دارد « 4 » ( اشاره به اينكه درجات عالى نيز متفاوت است ) .
در حديث ديگرى از امام زين العابدين على بن الحسين عليه السّلام آمده است كه :
« خداوند درجات بهشت را به اندازهء آيات قرآن قرار داده است . كسانى كه قرآن مىخوانند به آنها گفته مىشود : بخوانيد و بالا رويد « 5 » . »
هامش
( 1 ) براى آگاهى بيشتر به « پيام قرآن » ، جلد ششم ، صفحهء 345 تحت عنوان « مقامات بهشتى » مراجعه شود .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 8 ، صفحهء 89 .
( 3 ) منهاج البراعة ، جلد 6 ، صفحهء 119 .
( 4 ) سورهء طه ، آيه 75 .
( 5 ) بحار الانوار ، جلد 8 ، صفحهء 133 .