آنها در به چنگ آوردن دنيا است » ( فالقلوب قاسية عن حظّها ، لاهية عن رشدها ، سالكة في غير مضمارها ! كأنّ المعنيّ سواها ، و كأنّ الرّشد في إحراز دنياها . ) در يكى از كلمات امير مؤمنان على عليه السّلام مىخوانيم كه امام عليه السّلام در حال تشييع جنازه بود ناگهان صدى مردى را شنيد كه بلند مىخندد ، امام على عليه السّلام ناراحت شد فرمود : « كأنّ الموت فيها على غير ناكتب ، و كأنّ الحقّ فيها على غيرنا وجب ، و كأنّ الّذي نرى من الأموات سفر عمّا قليل إلينا راجعون ! ، گويى مرگ در دنيا بر غير ما نوشته شده و گويى حق در اين جهان بر غير ما واجب گشته و گويى مردگانى را كه مىبينيم مسافرانى هستند كه به زودى به سوى ما باز مىگردند ( اين چه غفلتى است كه شما را گرفته از موقعيت خود در اين جهان بىخبريد ) » . « 1 » آرى ، اگر قساوت و سنگدلى بر انسان مسلّط نشود و ابرهاى تيره و تار غفلت ، آسمان روح او را ترك گويد ، يك صحنه از سرنوشت پيشينيان براى بيدارى همه انسانها كافى است ، تا چه رسد كه هر روز اين صحنهها در برابر ديدگان ما تكرار مىشود .
قرآن مجيد دربارهء اين گونه افراد مىفرمايد :
« ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ »
، سپس دلهاى شما بعد از اين واقعه ، سخت شد همچون سنگ يا سختتر ، چرا كه پارهاى از سنگها مىشكافند و از آن نهرها جارى مىشود و پارهاى از آنها شكاف برمىدارند و آب از آن تراوش مىكند و پارهاى از خوف خدا ( از فراز كوه ) به زير مىافتد ( امّا
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، شمارهء 122 .