« نعثل » ناميد و گفت : « اقتلوا نعثلا قتل اللّه نعثلا ، نعثل را بكشيد خدا او را بكشد ! » ( « نعثل » در لغت به معناى پيرمرد احمق است و به معناى مرد ريش بلند پرمو ، نيز آمده . و گاه گفته شده « نعثل » يك مرد يهودى ريش بلند بوده و معلوم نيست نامگذارى عثمان به « نعثل » از طرف عايشه روى كدام يك از اين معانى است ) ولى با اين حال هنگامى كه عايشه شنيد مردم بعد از عثمان ، على عليه السّلام را برگزيدهاند گفت :
اگر اين حرف صحيح باشد اى كاش آسمان بر زمين فرو ريزد ! و از همان وقت مىگفت : ( قتلوا ابن عفّان مظلوما ) عثمان را مظلوم كشتند . » سپس با تحريك « طلحه » و « زبير » ، به عنوان مطالبهء خون عثمان ، مردم را به قيام بر ضدّ على عليه السّلام فرا خواند .
سپس « ابن ابى الحديد » مىافزايد : هنگامى كه عايشه تصميم بر قيام بر ضدّ على عليه السّلام گرفت ، مىخواست « امّ سلمه » ( يكى از همسران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ) را با خود همراه كند ، لذا از او دعوت كرد و براى او از مظلوميّت عثمان سخن گفت .
« امّ سلمه » در شگفتى فرو رفت و به او گفت : « تا ديروز مردم را بر ضد عثمان مىشوراندى و او را « نعثل » مىخواندى چطور امروز به خونخواهى او برخاستى ! با اين كه موقعيّت على عليه السّلام را در نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خوب مىدانى اگر فراموش كردهاى ياد آوريت كنم . » عايشه گفت : « عيبى ندارد » . سپس « امّ سلمه » داستانى از زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را نقل كرد كه نشان مىداد پيامبر على عليه السّلام را شايستهء خلافت مىدانست . عايشه اين ماجرا را تصديق كرد ، امّ سلمه پرسيد : « پس چرا مىخواهى با او مبارزه كنى ؟ ! گفت : « براى اصلاح در ميان مردم ! ! » « 1 » مورّخ معروف « طبرى » نيز نقل مىكند : هنگامى كه عايشه گفت عثمان را مظلوم كشتند و من به خونخواهى عثمان برمىخيزم ، كسى به او گفت : به خدا سوگند !
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، جلد 6 ، صفحهء 215 به بعد ( با تلخيص ) .