شرح و تفسير
ما را در سايهء او قرار ده
امام عليه السّلام در اين بخش از سخنانش دعاى جامعى در حقّ پيامبر اسلام مىكند و در واقع طرز دعا كردن به آن بزرگوار را به ما مىآموزد و نيز دعاى جامعى براى خود و دوستان و پيروانش مىنمايد .
در قسمت اوّل ، شش چيز از پيشگاه خداوند بزرگ براى پيغمبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله تقاضا مىكند . نخست اين كه عرض مىكند : « پروردگارا ! جايگاه وسيعى در سايهء لطفت براى او بگشاى ! » ( اللّهمّ افسح « 1 » له مفسحا في ظلّك ) .
« ظلّ » سايه ) در اين جا ممكن است معناى كنايى داشته باشد و اشاره به سايهء لطف ، جود و بخشش خداوند باشد ، و يا به معناى حقيقى ، و اشاره به سايههاى بهشتى در قيامت باشد . چنان كه در حديث آمده است : « در بهشت درختى است كه شخص سوار بر مركب ، مىتواند در سايهء آن يكصد سال راه برود » . « 2 » دوم اين كه عرض مىكند : « خداوندا از فضل و كرمت پاداش مضاعف به او مرحمت كن ! » و اجزه مضاعفات الخير من فضلك .
روشن است كه پاداش الهى هميشه به صورت مضاعف و چندين برابر مىباشد چرا كه از فضل و كرمش سرچشمه مىگيرد و برابرى با اعمال در آن شرط نيست ، ولى در اينجا تقاضاى پاداشهاى بيشترى براى آن بزرگوار شده است .
در سومين و چهارمين تقاضا عرضه مىدارد : « خداوندا ! كاخ پر شكوه او را از هر بنايى برتر ساز و مقام او را در پيشگاه خود گرامى دار ! ( اللّهمّ و أعل على بناء البانين بناءه ، و أكرم لديك منزلته ) .
هامش
( 1 ) « افسح » از مادّهء « فسح » ( بر وزن فسخ ) به معناى مكان وسيع است ، و از همين رو اين مادّه در مفهوم گسترش دادن ، به كار مىرود .
( 2 ) مجمع البيان ، جلد 10 - 9 ، صفحهء 218 ، ذيل آيهء 30 از سورهء واقعه .