شرح و تفسير
محكم بايستيد و مقاومت كنيد !
امام در اين بخش از خطبه ، به تقويت روحيهء سربازان خود پرداخته و دستورات جديدى را در خصوص جنگ صفّين براى قلع مادهء فساد به آنان مىدهد ، نخست مىفرمايد : « بدانيد شما ( در ميدان نبرد ) در پيشگاه خداوند قرار داريد ( همهء اعمال شما را مىبيند و از نيّات شما آگاه است و از شما در طريق حق حمايت مىكند ) » ( و اعلموا أنّكم به عين اللّه . ) اين احساس كه انسان در حضور مولا و آقايش قرار دارد ، مولايى كه بر هر چيز قادر و تواناست و از همه چيز با خبر است ، از يك سو ، به او توان و قدرت مىبخشد كه تنها نيست و از سوى ديگر ، توجّه به مسئوليّتها را بيشتر و قوىتر مىكند .
شبيه اين معنا در داستان حضرت نوح عليه السّلام آمده است آنجا كه به او دستور ساختن كشتى نجات مىدهد و مىفرمايد :
« وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنا وَ وَحْيِنا »
؛ و ( اكنون ) در حضور ما و طبق وحى ما كشتى بساز ! » « 1 » اشاره به اينكه : ممكن است دشمنان تو ، يا از طريق سخريّه و يا فشارهاى جسمى و روحى بخواهند در كار تو مانع ايجاد كنند ، امّا چون در پيشگاه ما و مطابق فرمان ما است ، ترس و وحشت و غمى به خود راه مده .
شبيه همين معنا را دربارهء پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مقابل انبوه دشمنان سرسخت و سنگدل مىفرمايد :
« وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا »
، در طريق ابلاغ حكم پروردگارت ، شكيبايى و استقامت كن ، زيرا تو در برابر ديدگان علم ما قرار دارى ! « 2 » .
سپس مىافزايد : « ( امتياز ديگر شما اين است كه ، شما همراه و همگام ) با پسر عموى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله هستيد . » ( و مع ابن عمّ رسول اللّه ) .
هامش
( 1 ) سورهء هود ، آيهء 37 .
( 2 ) سورهء طور ، آيهء 48 .