در بارهء شما مىكشم كه او شما را به خاطر لجاجت و ايجاد شكاف در صفوف مسلمين به مجازات دردناك گرفتار كند ! يا اشاره به اين باشد كه من انتظار اين را مىكشم كه به شما اتمام حجّت شود و آنها كه بر لجاجت و گمراهى خويش بمانند حكم خدا را در بارهء آنها اجرا كنم ! مرحوم سيّد رضى سپس مىافزايد : ( طبق اين روايت ) امام عليه السّلام فرمود : « اما در حكومت حاكم نيكوكار شخص پرهيزكار به خوبى انجام وظيفه مىكند ، و در حكومت حاكم بدكار ، شخص شقى و ناپاك از آن بهرهمند مىشود تا مدّتش سرآيد و مرگش فرا رسد » .
( أمّا الإمرة البرّة فيعمل فيها التّقيّ ، و أمّا الإمرة الفاجرة فيتمتّع فيها الشّقيّ ، إلى أن تنقطع مدّته و تدركه منيّته ) .
ولى با توجه به اين كه مفهوم سخن بالا اين است كه در حكومت پاكان ، فاجران از تمتّع مباح نيز محرومند و در حكومت فاجران مؤمنان هيچ گونه آرامش و آسايشى ندارند ( و اين بر خلاف هدفى است كه خطبه براى آن بيان شده كه حكومت به هر طريق و به هر صورت لازم است ) ، به نظر مىرسد كه روايت اوّل صحيحتر و دقيقتر است .
در شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ، مطلبى آمده است كه كمك بسيار مؤثرى به روشن شدن نخستين جمله روايت بالا ( حكم اللّه أنتظر فيكم ) ، مىكند و آن اين كه :
« هنگامى كه على عليه السّلام از صفّين بازگشت و به كوفه آمد ، خوارج در صحراى « حروراء » ( در نزديكى كوفه ) اجتماع كردند و يكى بعد از ديگرى نزد امام عليه السّلام آمدند ( و سخن نامناسبى گفتند و برگشتند ) در اين هنگام يكى از آنان خدمت امام عليه السّلام در مسجد رسيد ، و در حالى كه مردم اطراف آن حضرت را گرفته بودند فرياد زد ( لا حكم إلّا للّه و لو كره المشركون ) ! ( و با اين تعبير اصحاب حضرت را به شرك متّهم ساخت ) ! مردم رو به سوى او كردند ، فرياد زد : ( لا حكم إلّا للّه و لو كره المتلفّتون ) ( در
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 438
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٨