خطبهء چهلم فى الخوارج لمّا سمع قولهم : « لا حكم إلّا للّه » .
اين سخنى است كه امام هنگامى كه شعار خوارج : « لا حكم إلّا للّه » را ( كه از روى جهل و نادانى و لجاجت سر مىدادند ) شنيد ، بيان فرمود ( و به آنها گوشزد كرد كه اصل اين شعار كه مىگويد حاكميت مخصوص خداست ، صحيح است ، امّا خوارج به خاطر جهل و غرورشان ، هرگز مفهوم آن را درك نكردند ! )
خطبه در يك نگاه
اين خطبه را امام عليه السّلام بعد از جنگ صفّين ايراد فرمود ، در آن زمانى كه خوارج بر امام خرده گرفتند كه چرا در برابر مسألهء حكميت تسليم شد ، و دو نفر به عنوان نمايندگى از سوى اصحاب امام و طرفداران معاويه براى اين امر برگزيده شدند ، تا در بارهء سرنوشت جنگ صفّين و خلافت مسلمين داورى كنند ، در حالى كه بر طبق آيات قرآن مجيد
« إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ »
، « 1 » ( حكميت مخصوص خداست ) و شعار « لا حكم إلّا للّه » ، را از آن اقتباس كرده ، پيوسته بر آن تكيه مىكردند ، در حالى كه گرفتار مغالطهء آشكارى بودند كه به خاطر لجاجت نمىتوانستند زشتى آن را درك كنند .
هنگامى كه امام عليه السّلام اين شعار را شنيد ، اين سخن را ايراد فرمود و در آن به چهار نكته اشاره فرموده است :
هامش
( 1 ) سورهء انعام ، آيهء 57 ، سورهء يوسف ، آيات 40 و 67 .