1 - طبق دستور العملى كه از طرف سازمان به مركز ابلاغ شده ، براى نگهدارى هر نفر در هر شبانه روز ، 15000 ريال از آنها گرفته مىشود . آيا گرفتن اين مبلغ مشروع است ؟ در صورت مشروع بودن ، چنانچه مبلغى اضافه بر آن گرفته شده باشد ، چه حكمى دارد ؟ ( لازم به ذكر است كه اين پول خرج خودشان يا متكدّيان ديگر مىگردد . )
2 - بعضى از متكدّيان محجورند ، و قوّهء عقلانى آنها زايل شده است ، و بعضاً پول هنگفتى دارند ، و خانوادههاى تعدادى از آنها نيز مشخّص نيست ، و چون ما براى هميشه نمىتوانيم از آنها نگهدارى نماييم ، مجبوريم بعد از چند روز آنها را به شهرستان محلّ اقامتشان اعزام نماييم ، و خوف اين است كه پولشان را از دست بدهند . آيا جايز است پول اين افراد گرفته شود ، و به سازمان بهزيستى تحويل گردد ، تا مورد استفادهء ساير مددجويانى كه تحت پوشش هستند ، قرار بگيرد ؟
جواب : اوّلًا : با توجّه به اين كه اين مسأله از نظر شرعى پيچيده است ، بايد نسبت به آن با دقّت و احتياط عمل كنيد ، تا ان شاء اللَّه مرتكب خلاف شرع نشويد .
ثانياً : آن دسته از متكدّيان كه پول هنگفت دارند ، اموالشان جزء مجهول المالك است ؛ به استثناى هزينهء يك سال كه مال خود آنهاست ، و مصرف كردن پولهاى اضافى براى فقراى ديگر اشكالى ندارد . و آنها كه پول كمى دارند متعلّق به خودشان است ، و مىتوان براى مخارج آنها از آن پول استفاده كرد . ولى مبلغ پانزده هزار ريال در يك روز ، در مقابل خدماتى كه به آنها داده مىشود ، مبلغ زيادى است . مگر اين كه واقعاً مريض باشند و به اين مقدار در شبانه روز نياز باشد .
ثالثاً : آنها كه از كار افتاده هستند نبايد اموالشان را صرف ديگران كرد ؛ چرا كه با گذشت سال بازهم گرفتار خواهند بود .
سؤال 1534 - همانطور كه مستحضريد ، قانون مجازات اسلامى در موادّ 612 و 613 « تكدّىگرى » را جرم دانسته ، و براى آن مجازات حبس تعيين نموده است . لطفاً نظر شريف خود را در مورد وصف جزايى و حرمت شرعى آن بيان فرموده ، و بفرماييد
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 550
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٥٠