جواب : در قانون اساسى آنها آمده است .
سؤال 1528 - سخنرانى روحانى بر فراز منبر بهتر است ، يا پشت تريبون ؟
جواب : معمولًا استفاده كردن از روشهاى سنّتى در مساجد و حسينيّهها بهتر است ؛ جز در مواردى كه خطيب بايد ايستاده سخن بگويد ، مانند نماز جمعه كه در آنجا استفاده از تريبون مانعى ندارد .
7 - تراست و كارتل
سؤال 1529 - استدعا دارم حكم فقهى دو مورد ذيل را بيان فرماييد .
1 - كارتل ، اتّحاديّهء آزاد و اختيارى بين بنگاههايى است كه در يك رشتهء اقتصادى مشغول به كار بوده ، و مواد يا كالاهاى مشابهى را توليد مىنمايند . مقصود اصلى آنها از تشكيل كارتلها به دست گرفتن انحصار جهت فروش كالاى خود مىباشد .
2 - تراست ، اتحاديّهء واحدهايى است كه داراى هدف متمركز در توليد و فروش با يكديگر بوده ، و داراى رهبرى واحد مىباشند . هدف از تشكيل تراستها تنها انحصار نبوده ، بلكه اهداف ديگرى مانند بهرهگيرى از روشهاى علمى توليد ، كم كردن هزينههاى توليد ، بهرهمند شدن از همكارىهاى گروهى شركتهاى تشكيل دهندهء اتحاديّه و مانند آن را نيز دنبال مىنمايند .
البتّه همان گونه كه مستحضريد بين « كارتل » و « تراست » تفاوتهايى وجود دارد كه مهمترين آنها حفظ شخصيّت اعضا در كارتل ، و از بين رفتن استقلال و شخصيّت اعضا در تراست است . لطفاً حكم شرعى تشكيل چنين اتحاديّههاى تجارى و صنعتى را در قالب كارتل و تراست مرقوم فرماييد .
جواب : در صورتى كه حدّ و حدود اختيارات در هر دو قسمت روشن باشد ، و ابهامى در شرايط وجود نداشته باشد ، و در عين حال سبب ضرر و زيان قابل توجّهى به جامعه نگردد ، و مانع رشد اقتصادى نشود ، مانعى ندارد ، ولى در فرض ضرر و زيان تشكيل آنها جايز نيست .