مقرّراتى دارد ؛ مثلًا اگر ماشين رانندهء مقصّر بيمه شده باشد ، ادارهء بيمه خسارت مقتولين و مجروحين را از حساب بيمهء آن ماشين پرداخت مىكند ، و اگر ماشين رانندهء مقصّر بيمه نشده باشد ، ولى ماشين رانندهاى كه مقصّر نيست ، بيمه باشد ، ادارهء بيمه خسارت مقتولين و مجروحين را از حساب بيمهء آن ماشين پرداخت مىنمايد . در هر دو صورت ، پرداخت كنندهء ديه ، ادارهء بيمه است . حال اگر ماشين رانندهء مقصّر بيمه نباشد ، و ماشين رانندهء بىتقصير بيمه باشد ، و ادارهء بيمه ديهء مقتولين و مجروحين را از بابت بيمهء ماشين رانندهء بىتقصير بپردازد ، آيا ورثهء مقتولين و مجروحين حقّ مطالبهء چيز ديگرى از رانندهء مقصّر دارند ؟
جواب : در فرض سؤال ، هنگامى كه ديه از طرف بيمه پرداخته شود ، ذمّهء رانندهء مقصّر پاك مىشود .
سؤال 1327 - اگر در قتل شبه عمد يا خطاى محض هويّت اولياى دم مشخّص نباشد ، يا دسترسى به آنان ميسّر نگردد ، آيا مىتوان قاتل را ملزم به پرداخت ديه كرد و در صورت عدم پرداخت ديه ، وى را حبس نمود ؟
جواب : آرى او ملزم به پرداخت ديه است . و چنانچه ولىّ دم نداشته باشد ، ديهء او به امام مىرسد ، و اگر دارد و دسترسى به او نيست ، براى او نگه مىدارند ، و در صورت يأس ، از طرف او به فقرا مىدهند .
سؤال 1328 - منظور از مصالحه در جملهء « همسر از حقّ قصاص برخوردار نمىشود ؛ مگر قصاص به ديه مصالحه شود . » چيست ؟
جواب : منظور آن است كه اولياى دم با قاتل توافق كنند كه به جاى قصاص ديه بگيرند ؛ در اين صورت همسر هم سهيم مىشود .
سؤال 1329 - برخى از اولياى ميّت صغير و برخى كبيرند . ورثهء كبير خواهان قصاص قاتل هستند ، كه در اين صورت بايد سهم صغار را از ديه بپردازند . آيا ورثهء كبير مىتوانند نوع ديه را از نظر جنس و قيمت تعيين نمايند ؟ يا براى رعايت غبطهء صغار ، قيّم آنها ، يا دادگاه ، بايد سهم الدّيهء صغار را از جنس گرانتر ( مانند گاو و گوسفند ) تعيين كند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 494
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩٤