جواب : ديه بر عهدهء جانى است ، و دليلى بر گرفتن ديه در غير قتل از خويشاوندان جانى يا بيت المال نداريم .
سؤال 1309 - در موارد قسامه ، كه موضوع آن ايراد ضرب و جرح عمدى نسبت به مجنىّ عليه است ، اگر برائت مدّعى عليه ثابت شود ، و ضارب يا جارح نيز مشخّص نگردد ، آيا مانند مورد قتل ، ديهء مجنىّ عليه مصدوم بايد از بيت المال پرداخت شود ؟
جواب : ظاهراً ديه آن بر كسى نيست .
سؤال 1310 - در موارد اثبات اعسار جانى از پرداخت ديه ، اعمّ از اين كه موضوع آن قتل يا ضرب و جرح عمدى ، يا در حكم شبه عمد ، يا شبيه عمد باشد و محكوم عليه معسر نيز در دسترس باشد ، لكن جهت اعسار مذكور حتّى در مدّت طولانى نيز قادر به پرداخت ديهء مورد حكم نباشد . آيا بايد از بيت المال پرداخت نمود ، يا بر عهدهء بستگان محكوم عليه ( الاقرب فالاقرب ) است ، يا در اين فرض كسى جز محكوم عليه معسر ضامن نمىباشد ؟
جواب : در فرض سؤال چنان چه جنايت از قبيل قتل بوده باشد ، ديه از بيت المال پرداخته مىشود .
عفو از ديه
سؤال 1311 - در مواردى كه قصاص قاتل ، مشروط به ردّ فاضل ديه از سوى اولياى دم است ، سؤالاتى مطرح مىشود . لطفاً پاسخ فرماييد :
1 - فاضل ديه حقّ چه كسى است ؟ قاتل يا ورثهء وى ؟
جواب : فاضل ديه حقّ قاتل است ، و از او به ورثه مىرسد .
2 - در صورتى كه حقّ قاتل باشد ، آيا مىتواند از حقّ خويش گذشت كند ؟
جواب : آرى مىتواند گذشت كند .
3 - آيا انگيزهء قاتل در حكم فوق تأثيرى دارد ؟ مثلًا اگر انگيزهء قاتل محروم كردن ورثه از ديه ، يا خروج از بلا تكليفى و نجات از زندان باشد ، ( به هنگامى كه اولياى دم به دليل اعسار ، قادر به پرداخت فاضل ديه نيستند ، و از طرف ديگر نه حاضر به