گردد . همچنين اگر قاتل واقعاً معسر شود ، به طورى كه اميدى براى آينده نيز نباشد .
سؤال 1305 - در مواردى كه مىتوان ديهء مقتول را از بيت المال پرداخت ، لكن اولياى دم جاهل به موضوع هستند ، آيا قاضى مجاز به ارشاد و راهنمايى آنان مىباشد ؟
جواب : با توجّه به اين كه ذى نفع در اينجا جاهل به حكم است ، مىتوان او را به حكم شرع ارشاد كرد .
سؤال 1306 - در صورتى كه ضارب فرار كند ، يا ناشناخته باشد ، آيا مىتوان ديهء جراحات و صدمات وارده بر مجنىّ عليه را از بيت المال پرداخت ؟
جواب : در غير قتلى دليلى بر گرفتن ديه از بيت المال يا خويشان جانى فرارى نداريم .
سؤال 1307 - فرزند 12 سالهء اين جانب در كوچه به چيز مشكوكى برخورد نموده ، مشغول بازى با آن مىشود . در اين هنگام شىء مذكور ، كه ظاهراً نوعى مواد منفجره شبيه گلولهء خمپاره بوده ، منفجر و منجر به فوت ايشان مىگردد . بر اساس اظهارات چند نفر ، موتور سوار ناشناسى آن شىء را در كوچه رها كرده است . با توجّه به اين كه خون مسلم نبايد هدر رود ، آيا ديهء فرزند اين جانب بر بيت المال است ؟
جواب : چنانچه ثابت شود شىء مزبور را موتور سوارى آنجا رها كرده ، و دسترسى به او حاصل نشود ، ديهء آن طفل بايد از بيت المال پرداخته شود . ولى چنانچه كودك آن شىء را از داخل منزل برداشته ، ديهء او بر بيت المال نيست .
سؤال 1308 - فرزندم ، در حالى كه بر ترك موتورسيكلت سوار بود ، بر اثر تصادف با اتومبيل به شدّت مجروح و مصدوم گرديد . متأسّفانه رانندهء متخلّف و بىوجدان از صحنهء تصادف گريخته ، و تا اين لحظه شناسايى نشده است . شدّت آسيبهاى وارده بر فرزندم به حدّى است كه حواس خود را از دست داده ، و ما اكنون سالهاست كه همانند طفل يك سالهاى از او پذيرايى مىكنيم . اگر در حكومت اسلامى صدمهاى به مسلمانى وارد شود ، و متّهم شناسايى نشود ، پرداخت ديه بر عهدهء كيست ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 487
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٧