بيرونى اثر داشته ، كسى ضامن نيست ؛ ولى اگر از قرائن حسّى يا قول اهل خبره معلوم شود كه طرف مقابل عامل اين كار بوده ، به نسبت تأثير ضامن است .
سؤال 1157 - صاحب موتور عقب ، و دوستش رانندهء موتور بوده است . راننده در سر چهار راه نتوانسته موتور را كنترل كند ، و بدين جهت پس از برخورد به جدول فوت نموده ، و نفر دوّم مجروح مىشود . ادارهء راهنمايى تأييد مىكند كه فرد فوت شده سرنشين ( راننده ) موتور بوده است . حكم شرعى اين مسأله را بيان فرماييد .
جواب : خون سرنشين موتور بر گردن خودش بوده ، و ديهء شخصى كه مجروح شده را بايد از مال او ( اگر مالى دارد ) بدهند .
سؤال 1158 - دو نفر عابر پياده ، بدون آشنايى با مقرّرات راهنمايى و رانندگى از اتوبان كرج - ساوه عبور مىكردند ، كه با ماشين خاور تصادف نموده ، و هر دو جان مىسپارند . لطفاً بفرماييد ديهء آنها بر عهدهء كيست ؟
جواب : در صورتى كه آنجا جاى عبور و مرور نبوده ، و رانندگان به طور معمول انتظار عابر پيادهاى را در آنجا ندارند ، و آنها خودشان مرتكب بىاحتياطى شدهاند ، راننده مسئول نيست .
سؤال 1159 - مؤسّسهاى اقدام به ايجاد درياچهاى براى پرورش ماهى نموده ، و به علّت عدم موفقيّت در اين كار ، درياچه را بدون حفاظ و ايجاد حصار و نصب تابلوى شنا ممنوع رها كرده است . چند تن از جوانان براى شنا به آن درياچه رفته ، كه يكى از آنها غرق مىگردد . آيا مؤسّسهء مذكور ضامن پرداخت ديهء آن جوان مىباشد ؟
جواب : هرگاه غرقشدگان افراد بالغ و عاقلى بودهاند ، كسى ضامن خون آنها نيست .
سؤال 1160 - پيرمردى 75 ساله به هنگام عبور از عرض خيابان توسّط رانندهء يك دستگاه وانتبار مجروح شده ، و پس از انتقال به بيمارستان فوت مىنمايد . در كالبد شكافى از جسد متوفّى اعلام مىگردد كه پيرمرد مذكور داراى بيمارى تنفّسى بوده ، و بر اثر آن فوت نموده است . لكن كميسيون پزشكى پس از اعتراض به نظريّهء كالبد شكافى ، اعلام مىدارد كه تصادف به ميزان 20 % باعث تشديد فوت آن مرحوم شده
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 443
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٣