فصل چهل و نهم : مسائل بانكى
سؤال 1686 - ماهيّت حسابهاى بانكى از نظر اسلام چيست ؟ آيا در بانكها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابهجا مىشود ، يا عين اسكناس و اجازه در تصرّف داده مىشود ؟ شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى ( جارى ، سپرده ثابت ، مشاركتهاى بانكى و مانند آن ) يكسان است يا متفاوت ؟ حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركتهاى بانكى به سپردهگذار پرداخت مىشود چيست ؟
جواب : ماهيّت سپردههاى حساب جارى ماهيّت قرض است ؛ و مشروط بر اين است كه به مجرّد مطالبه ادا شود . و ماهيّت سپردههاى درازمدت و كوتاه مدّت نوعى مضاربه يا ساير عقود شرعيّه مانند آن است ، و پرداخت سود على الحساب نوعى وام است كه بعد از ظهور ربح محاسبه مىشود ، و در صورت رعايت ضوابط عقود شرعيّه مانند مضاربه ، سود مذكور اشكالى ندارد .
سؤال 1687 - به نظر حضرتعالى ماهيّت پول چيست ؟
جواب : پول كاغذى ( النّقود الورقيّه ) در آغاز شكل حواله داشته است و پشتوانه ، ملك يا وثيقهگيرندگان حواله بوده ، ولى بعداً كه از شكل روز اوّل فاصله گرفت و حتّى پشتوانه نيز به فراموشى سپرده شد و جنبه مال اعتبارى پيدا كرد و پشتوانه آن در حال حاضر در واقع اعتبار و قدرت حكومتهاست و بقيّه تشريفات است و با توجّه به اعتبارى بودن ماليّت ، مشكلى در ماليّت پول كاغذى نيست .
سؤال 1688 - اگر پول مثلى است ، آيا كاهش ارزش آن ضمان دارد ؟ كاهش فاحش چطور ؟ افزايش ارزش چطور ؟