كامله برسد نصف مىشود ، چنانچه جراحات و صدمات متعدّدى به زنى وارد شود ، در هر يك از صورتهاى زير چه حكمى دارد :
الف ) صدمات تماماً با يك ضربه و در يك لحظه وارد شده است و ديه مجموع بيش از يك سوّم ديه كامله است .
ب ) هر يك از صدمات با ضربهاى جداگانه و ليكن در زمان واحد عرفى ( نه عقلى ) ، كه عرف آن را جنايت و حادثه واحد مىشمارد ، وارد شده باشد ، اگر چه چند لحظه يا چند دقيقه هم طول بكشد .
ج ) هر يك از صدمات با ضربهاى جداگانه و در زمانهاى مختلف عرفى و با رعايت فاصله وارد شده باشد .
مستدعى است بيان فرماييد بايد ديه مجموع صدمات را محاسبه كرد ، تا در صورت به ثلث رسيدن نصف گردد ، يا اين كه هر يك از صدمات بايستى جداگانه محاسبه شود ؟
جواب : در صورتى كه صدمات وارده بر بدن بقدرى نزديك به هم باشد كه يك صدمه محسوب شود ديه آن يك جا حساب مىشود ، و اگر صدمات جداگانه است ، هرچند با يك ضربه يا در زمانى واحد انجام شده باشد ، مثل اين كه با يك ضربه دست و پاى او را با هم شكسته باشد ، هر يك جداگانه محسوب مىشود ، همچنين اگر در زمانهاى مختلف واقع شده باشد .
سؤال 1604 - شخصى مورد ضرب قرار گرفته است ، قاضى علم اجمالى دارد كه ضارب يا زيد است يا عمرو ، ولى متعيّناً نمىداند كه كدام يك ضارب است ، و خودشان هم اقرار نمىكنند ، وظيفه قاضى چيست ؟
جواب : چنانچه در اثر ضربه جراحت يا نقصى حاصل شده ، و هر دو قسم ياد كنند كه مرتكب آن نبودهاند ، ديه بين هر دو تقسيم مىشود .
سؤال 1605 - معلّم بازنشسته آموزش و پرورش هستم ، به اقتضاى شغلم گاهى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 554
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٥٤