شما مالى از خودش داشته باشد ، بايد سهم ديه آنها را بدهد ، در غير اين صورت بر ذمّه او مىماند ؛ هر وقت توانايى پيدا كرد ، قابل تعقيب است و اگر بچّهها بعد از بلوغ و رشد عقلى كافى او را ببخشند ، همه چيز تمام مىشود .
سؤال 1597 - يكى از علما با فرزند جوانش ، كه جهادگر جبهههاى حق عليه باطل بود ، هر دو در نيمه شب به دست عوامل يكى از گروهكها شهيد شدند ؛ يكى را كشتند و صحنه تصادف تصنّعى برايش ايجاد كردند و پس از قتل صدماتى بر بدنش وارد كردند و ديگرى را در آب بسيار كمعمق خفه كردند و متأسّفانه به پروندههاى ايشان رسيدگى نشده است . اگر اولياى دم ( با توجّه به سفارش قرآن شريف مبنى بر اولويّت عفو ) فقط قصاص را عفو كنند ، در مورد ديه و كفّارات حكم چيست ؟
جواب : هرگاه صاحبان خون از قصاص صرفنظر كنند ، مىتوانند آن را مشروط به ديه ( يا كمتر يا بيشتر از آن ) نمايند ؛ ولى موافقت قاتل يا قاتلين در آن شرط است و اگر آنها موافقت نكنند ، تنها قصاص جايز است . و اگر بطور مطلق عفو نمايند ، ديهاى نيز نصيب آنها نمىشود و در هر صورت بايد كفّاره قتل عمد را بپردازند ، كه در زمان ما دو چيز بيشتر نيست . و ديه آسيب رساندن به جسد مقتول به خود او تعلّق مىگيرد و بايد در مصارف خير مصرف گردد .
سؤال 1598 - اين جانب يكى از كارمندان اداره راه و ترابرى استان مركزى هستم ، ماشينى از اداره در دست اين حقير بود كه براى امورات اداره از آن استفاده مىكردم ، امّا متأسّفانه در وقت ادارى با يكى از همكاران به دنبال كار اداره در جادّه اراك - شازند چپ كرديم كه در اين حادثه همكارم صدمه سختى ديد و متأسّفانه بعد از 52 روز بىهوشى فوت كرد . كارشناس راننده را مقصّر قلمداد مىكند . از طرفى ماشين اداره ، بيمه سرنشين نداشته است ، اكنون خانواده آن مرحوم درخواست ديه مىكنند . آيا مىشود ماشين اداره ، آن هم برون شهرى ، بيمه نباشد ؟ در صورتى كه در روزهاى اوّل بيمه ضمانت كرده بود كه من را از زندان آزاد كند ، ولى حالا مىگويد
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 552
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٥٢