سؤال 1552 - اگر مقتولى در شارع عام يا در مكانهايى كه محلّ رفت و آمد عمومى است به صورت مجهول الهويّه كشف شود و در مقام بررسى و تحقيقات در محاكم قضايى از جهت استناد عمل مجرمانه قتل نسبت به شخصى با وجود قرائن ظنّيّه از موارد لوث تشخيص داده شود و براى مقتول ولىّ دمى شناخته نشود ، اجراى قسامه با چه شخصى است ؟ اگر با ولىّ امر مسلمين است به چه كيفيّت ؟
جواب : حاكم شرع ولىّ او محسوب مىشود و با وجود لوث ، مورد قسامه است .
سؤال 1553 - در يك منازعه دسته جمعى بر اثر اصابت سنگ به ناحيه سر شخصى ، وى به قتل مىرسد ، على رغم انكار متّهم ، به لحاظ وجود قرائن ظنيّه شخصى ، با اجراى مراسم قسامه به وسيله اولياى دم ، متّهم به قصاص نفس محكوم مىشود . به لحاظ عدم رعايت تشريفات محاكمه و دادرسى ، حكم صادره در ديوانعالى كشور نقض مىشود . شعبه ديگر دادگاه ، دلايل موجود در پرونده را مفيد علم قطعى دانسته و متّهم را به قصاص نفس محكوم مىنمايد . حكم صادره در ديوانعالى كشور تأييد و پس از استيذان ، حين اجراى حكم ، فرزند متّهم اقرار به قتل مىنمايد و مىگويد كه مىخواسته شخص ديگرى را كه يكى از بستگانش را به سختى مجروح كرده است ، با سنگ مضروب نمايد ؛ ولى سنگ به مقتول كه در مجاورت شخص مورد نظر بوده ، برخورد كرده است . اينك با فرض اين كه عمل هر دو نفر ( شخصى كه ابتدا محكوم به قصاص شد و مُقِرّ ) در صورت انتساب قتل به هر كدام ، نوعاً كشنده باشد و ادّعاى مقرّ مبنى بر اين كه قصد زدن شخص ديگرى را داشته ، با توجّه به اوضاع و احوال قضيّه ، مقرون به صحّت باشد و با توجّه به اين كه اولياى دم با اعلام نظر خود مبنى بر اين كه قتل به وسيله اوّلى صورت پذيرفته ، على رغم اصرار دادگاه در اعلام شكايت عليه يكى از دو نفر ، عليه هيچ كدام از اين دو بطور منجّز اعلام شكايت ننموده بلكه اعلام داشتهاند ، از هر كدام كه دادگاه او را قاتل تشخيص دهد ، شاكى و تقاضاى قصاص
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 532
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٢