از زمين آنان افراز گرديده ، آيا مالكان آن كوچه مىتوانند پنجرههاى ديگران را به آن كوچه مسدود نمايند ؟
جواب : در فرض مسأله كه كوچه بنبست از ملك بعضى از مالكين گرفته شده ، اختيار آن با آنهاست .
سؤال 1313 - آيا انسان مىتواند راه عمومى حيوانات را ، كه قدمت چندينساله دارد ، مسدود نمايد ؟
جواب : اگر شارع عام بوده ( نه جادّه خصوصى ) مزاحمت جايز نيست .
سؤال 1314 - در يك قريه يا شهر نهرى قديمى وجود دارد كه چندين سال از آب آن براى كشاورزى استفاده مىكردند ؛ امّا الآن كسانى كه در ابتداى نهر قرار دارند و آب از ملك آنها عبور مىكند به ديگران اجازه نمىدهند كه از آن آب استفاده كنند ، آيا اين كار جايز است ؟
جواب : بايد طبق عرف محل عمل كنند .
سؤال 1315 - زيد و بكر نهرى كشيدند و آب را بين خودشان تقسيم نمودند ، آيا بر فرزندان آنان لازم است بر تقسيم پدران بمانند ، يا مىتوانند دوباره بين خود تقسيم نمايند ؟
جواب : تقسيم مجدّد فقط با توافق طرفين جايز است .
سؤال 1316 - مالك چشمه زراعت خود را با آب همان چشمه آبيارى مىكرده و به همسايگان نيز اجازه داده كه در ملكش جوى آب ايجاد نمايند ، مدّت بيست و چند سال از آب چشمه زراعتشان را مشروب نمودهاند ، آيا اكنون مالك مذكور مىتواند همسايگان را از رفت و آمد در ملكش ، جهت سركشى و استفاده از آب چشمه ، منع نمايد ؟
جواب : اگر سهمى از چشمه را به آنها در مقابل چيزى بخشيده نمىتواند برگردد و اگر تنها با رضايت او در اين مدّت استفاده مىكردهاند ، مىتواند از نظر خود برگردد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 451
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥١