فصل بيست و پنجم : احكام قرض و دين
سؤال 861 - شخصى متوفّى هم خمس بدهكار است و هم دين شخصى دارد ، ولى تركه او به هر دو نمىرسد ؛ آيا پرداخت بدهى مقدّم است ، يا پرداخت خمس ؟
جواب : هرگاه مالى كه به آن خمس تعلّق گرفته موجود باشد بايد خمس را مقدّم بدارد ، و اگر آن مال موجود نيست ، احتياط واجب آن است كه آن مال را ميان هر دو تقسيم كند .
سؤال 862 - آيا جايز است براى وصول طلب ، بدهكار را زندانى كرد ؟
جواب : چنانچه راه ديگرى براى وصول طلب نباشد حبس او جايز است . « 1 »
سؤال 863 - نحوه پرداخت بدهىهايى كه مربوط به سنوات قبل مىباشد ، در حالى كه ارزش پول فعلًا بسيار كاسته شده ، چگونه است ؟ مثلًا كسى بيست سال پيش وجهى از كسى قرض گرفته كه هم اكنون 101 پول آن زمان هم ارزش ندارد . و اگر واجب است به پول امروز بپردازد ، پول آن زمان با چه اشيايى مقايسه مىشود ؟
جواب : احتياط واجب آن است كه تورّم متوسّط قيمتها را در نظر بگيرد و مطابق آن بپردازد و شايد از شاخص قيمتهاى معتبر بعضى از بانكها نيز بتوان استفاده كرد . و يا از طريق مصالحه طرف مقابل را راضى كند .
سؤال 864 - آيا بدهكارى كه از پرداخت بدهى خود در وقت مقرّر خوددارى مىنمايد و بدهى خويش را به تأخير مىاندازد تنها ضامن مبلغى كه بدهكار بوده
هامش
( 1 ) . ملحقات عروه ، باب القضاء ، مسأله 4 و مبانى تكملهء المنهاج ، جلد 1 ، صفحه 24 .