جواب : در شرايط فعلى متعارف اين است كه كرايه هر ماه را در پايان آن ماه مىپردازند و اين به صورت يك شرط ضمنى درآمده است و عمل بر طبق آن اشكالى ندارد ؛ مگر اين كه تصريح بر خلاف آن كنند و زمان معيّنى را شرط نمايند .
سؤال 838 - شخصى منزلى را براى مدّت يك سال اجاره مىكند ، پس از گذشت سه ماه در يك حادثه اتومبيل فوت مىكند ، همسر و فرزندان صغير وى تا پايان قرارداد در منزل مىمانند ، در صورتى كه وصيّت نكرده باشد ، آيا بدهى ما بقى اجاره به عهده همسرش مىباشد ، يا از اصل مال برداشته مىشود ؟
جواب : بقيّه مال الاجاره مانند ساير ديون بايد از اصل تركه پرداخته شود ؛ ولى منافع خانه در مدّت باقيمانده متعلّق به همه ورثه است .
سؤال 839 - تغيير اوضاع و احوال پيشبينى نشده در لزوم قرارداد چه تأثيرى دارد ؟
توضيح اين كه در صورتى كه حوادث پيشبينى نشده اجرايى ، اجراى يك قرارداد را سخت و مشكل كند بطورى كه متعهّد را با مشقّت زياد رو به رو نمايد ، ولى به حدّ قوه قاهره نرسد ، آيا بروز اين حوادث در عدم اجراى تعهّد تأثير دارد ؟ خواهشمند است در صورت امكان علّت آن را توضيح دهيد .
مثال : اگر كسى خانهاى را ماهيانه به مبلغ ده هزار تومان و براى ده سال اجاره كند و در ضمن عقد شرط شود ، كه هزينه گرم كردن موتورخانه به عهده صاحب ملك باشد و هزينه گرم كردن در يك ماه در زمان عقد اجاره دو هزار تومان باشد ، امّا بعد از دو سال مواد سوختى به قدرى گران شود كه هزينه گرم كردن موتورخانه به ماهى پانزده هزار تومان برسد ، آيا اين تغيير مىتواند دليل بر عدم اجراى قرارداد باشد ؟
جواب : چنانچه نشانههاى تورّم مستمر در محيط آشكار بوده و طرفين با آگاهى از اين معنا ، قرارداد را امضا كردهاند بايد به آن عمل كنند ؛ ولى اگر چنين تورّمى قابل پيشبينى نبوده ، شخص مزبور ملزم نيست چنان مبلغ بالايى را
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧٧