خارج مىخوانند عموماً از اهل علم هستند ، مىتواند دليل اعلميّت او باشد ؟
جواب : مىتواند يكى از قرائن باشد ؛ ولى به تنهايى دليل قطعى نيست .
سؤال 10 - تقليد از كدام يك از اين دو مرجع رجحان دارد ، عالمِ اعدل ، يا عادلِ اعلم ؟
جواب : عادِل اعلم مقدّم است .
سؤال 11 - اگر دو مجتهد مساوى باشند ، آيا مكلّف مىتواند در يك مسأله از يك مجتهد و در مسأله ديگر از مجتهد ديگر تقليد كند ؟
جواب : تبعيض در تقليد ، در صورت تساوى دو مجتهد مانعى ندارد ؛ ولى در عملِ واحد از يك نفر تقليد كند ؛ زيرا در بعضى از موارد مبتلا به اشكال مىشود .
سؤال 12 - شخصى از مجتهد زندهاى تقليد مىكند ، ولى اعلميّت آن مجتهد برايش محرز نيست ، همانطور كه اعلميّت ساير مراجع نيز بر وى پوشيده است ، آيا مىتواند در بعضى از مسائل عمل به احتياط نمايد ؟
جواب : مانعى ندارد .
سؤال 13 - در زمان مراجع و علماى گذشته - رضوان الله تعالى عليهم - انتخاب مرجع تقليد ، به جهت شهرت آن بزرگواران آسان بود ؛ ولى در اين زمان تشخيص اعلم و حتّى آشنايى با مراجع حىّ ، براى مردم مشكل است ، در اين صورت طاعات و عبادات و اعمال كسانى كه مرجعشان از دنيا رفته و بدون رجوع به مجتهد حىّ ، بر تقليد ميّت باقى ماندهاند ، چه حكمى دارد ؟
جواب : به حمد الله مشكلى در كار نيست ، جنابعالى با مراجعه به اهل خبره و علماى آگاه مىتوانيد مرجع خود را تعيين كنيد و آشنايى با مراجع كار سختى نيست ، و باقى ماندن بر تقليد ميّت بايد به نظر مجتهد حىّ باشد و مراجع فعلى بقاى بر تقليد را معمولًا جايز مىدانند ، در گذشته نيز مسأله به همين منوال بوده است .
سؤال 14 - بعضى از فقها در مسأله سودهاى بانكى و نيز چند مسأله ديگر ، كه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 26
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦