ب ) آيا تمام مسائلى كه در رساله مراجع تقليد وجود دارد ، برگرفته شده از احاديث و آيات قرآنى است ؟ يا اين كه مىتوان بعضى از مسائل را با دليل عقلى بيان كرد ؟
جواب : معمولًا تمام مسائل مزبور ، از قرآن و اخبار اسلامى گرفته شده است ؛ ولى دليل عقلى نيز يكى از ادلّه چهارگانه فقهى است .
سؤال 2 - آيا در احتياط واجب مىتوان به هر مجتهدى مراجعه كرد ؟
جواب : رجوع به مجتهدى كه اعلم يا حدّ اقل مساوى ديگران باشد ، مانعى ندارد .
سؤال 3 - اگر براى انسان طبق فتواى مرجع تقليد قبلى ، احكامى از قبيل خمس و مانند آن ، واجب و يا بعضى از اعمالش باطل و يا مشكوك به نظر برسد ، ولى طبق فتواى مرجع فعلى ، اعمالش صحيح و يا خمس و مانند آن واجب نباشد ، آيا مىتواند طبق فتواى مرجع بعدى خود عمل و در نتيجه اعمالش صحيح و خمس و امثال آن را پرداخت ننمايد ؟
جواب : خالى از اشكال نيست .
سؤال 4 - طرح مسائل قومى و نژادى در باب مرجعيّت چه حكمى دارد ؟
جواب : مرجعيّت هيچ ارتباطى با مسائل قومى و نژادى ندارد ؛ شرايط و ضوابط آن در رسالههاى عمليّه نوشته شده است .
سؤال 5 - وظيفه مكلّفى كه از چند مجتهد ، يكى پس از فوت ديگرى ، تقليد نموده و از هر كدام مسائلى را در زمان حياتشان ياد گرفته ، نسبت به بقاى بر تقليد در موارد ذيل چيست ؟
الف ) هر يك از مراجع ميّت قبلى ، اعلم از بعدى بودهاند و هر يك ، اعلم از حىّ بودهاند .
جواب : بايد در مسائلى كه از مرجع اوّل تقليد كرده است ، بر تقليد او باقى بماند .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 24
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤