بايد سوگندنامهاى مبنى بر نداشتن خانه و يا زمين نيز كامل نمود ، بنده داشتن مسكن اخوى را به مسئولين تعاونى اطّلاع داده و آنها چنين گفتند : « در هنگام اسمنويسى اخوى شما چنين سوگندنامهاى نبوده است ، حال براى اين كه حقّ بچّههاى آن مرحوم ضايع نشود مىتوانيد با اجازه يكى از مراجع معظّم تقليد ، بقيّه پول را واريز كرده و زمين را تحويل بگيريد » . از حضرتعالى استدعا مىنمايم نظر مبارك خويش را در اين مورد مرقوم فرماييد .
جواب : چنانچه از نظر مسئولين تعاونى مشكلى نداشته باشد مجاز هستيد اين كار را بكنيد ؛ ولى هرگز سوگند دروغ نخوريد .
سؤال 795 - شخصى باغ خود را به ديگرى مىفروشد ، خريدار با تظاهر به اين كه متموّل و متمكّن مىباشد بيش از نصف بهاى مورد معامله را به صورت چكى كه فاقد تاريخ بوده است به فروشنده تسليم مىدارد ، سپس بين متعاملين در خصوص زمان چك اختلاف به وجود مىآيد و خريدار از تأمين وجه چك خوددارى مىنمايد ، حتّى پس از دو سال ، كه فروشنده خودش تاريخ روى چك را مىنويسد و به بانك مراجعه مىكند ، چك به علّت نبودن وجه برگشت مىخورد و بانك گواهى كرده كه خريدار به جز چند تومانى در اين مدّت پول در حساب نداشته است .
الف ) آيا چنين معاملهاى باطل است ؟
جواب : اگر زمان پرداخت چك را تعيين نكرده و لفظاً نيز توافقى بر آن نشده ، معامله مزبور صحيح نيست .
ب ) براى فروشنده چه حقّى از جهت رفع ضرر وجود دارد ؟ آيا اصولًا چك بدون تاريخ در معاملات شرعاً ثمن محسوب مىشود ؟
جواب : چك در هر حال حواله است و معامله در صورتى صحيح است كه يا بطور نقد باشد و يا نسيه با تعيين زمان ، و چك تا تاريخ آن معيّن نباشد براى معامله كفايت نمىكند . و اگر آگاهانه اقدام به ضرر خود كرده است قابل جبران نيست .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٩