خود را در معرض چنين آزمايشاتى قرار دادن جايز است ؟
ب ) اگر ضرر جانى محتمّل ، ولى كمك به علم پزشكى فوقالذّكر قطعى باشد آيا در اين صورت مىتواند خود را در معرض آزمايش قرار دهد ؟
ج ) اگر هيچگونه علمى به ضرر جان براى خود نداشته باشد و فايده آزمايش هم براى كمك فوقالذّكر محتمّل باشد ، چه حكمى دارد ؟
د ) اگر فايده آزمايشات فوقالذّكر به سود تمامى افراد بشر تمام گردد بفرماييد حكم خود را در معرض قرار دادن در صورت علم به ضرر و يا احتمال ضرر و يا عدم علم به ضرر چه خواهد بود ؟
ه - ) در صورتى كه آزمايشات فوق براى اهداف فوقالذّكر هيچگونه ضررى براى انسان بيمار نداشته باشد ، آيا طبيب بدون اطّلاع دادن به بيمار و بدون كسب اجازه از او مىتواند چنين اقدامى نمايد ؟
و ) اگر در صورت ضرورت انجام چنين آزمايشاتى جايز باشد ، چگونه بودن آن ضرورت را بيان فرماييد ؟
جواب : الف ) جايز نيست .
ب ) اگر احتمال آن قوى باشد مشكل است .
ج ) اشكالى ندارد .
د ) تنها در صورتى كه احتمال ضعيف باشد مىتواند اقدام كند .
ه - ) اگر آزمايشها ، جزئى از معالجه بيمار يا مقدّمه درمان او باشد مانعى ندارد . در غير اين صورت نياز به اجازه دارد .
و ) در صورتى كه نجات جان مسلمانان بستگى به آزمايش روى اين شخص داشته باشد و اين شخص راضى باشد اشكالى ندارد .
سؤال 1481 - اگر آزمايشات فوق روى حيوانات انجام شود كه در پايان آنها از بين خواهند رفت ، بفرماييد صرف نظر از ضمان ، آيا چنين كارى براى پيشرفت كارهاى پزشكى جايز است ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 450
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥٠