رويش مشكلاتى خوابيده است ، در رسيدن به گنجها رنجها است ، و به قول سعدى :
نابرده رنج گنج ميسر نمىشود * مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
به شما بگويم اگر صبر نداريد ، دنبال كارى نرويد ، اگر صبر و استقامت و پشتكار نداريد اگر علاقه و استعداد نداريد ، طلبه نشويد زيرا مشكلات زيادى بر سر راه است ، الان وضعيت بسيار بهتر از سابق شده است سابقاً در مدرسه حجتيه در ماه رمضان براى يك لقمه نان معطل بوديم ، يكى از فضلاء براى من نقل كرد ، به قدرى تهيدست بوديم ، كه به سراغ نانهاى خشك و دور ريخته مىرفتيم ، و مىديديم ، كه پر از فضله شده ، و چه بسا چون مضطر بوديم ، فضلهها را از نانها جدا كرده و نانها را مىخورديم ، گاهى براى گذراندن زندگى نماز استيجارى قبول مىكرديم ، در حالات بزرگان بنگريد كه از فرط تهيدستى پوسته ميوهها را شبانه از كنار كوچهها جمع كرده و مىشستند و مىخوردند ، و چه بسا دو هم حجرهاى جداگانه دور از چشم ديگرى چنين مىكردند ، و به يكديگر وانمود مىكردند ، كه در بيرون غذا خوردهاند ، پول روغن چراغ و چراغ خريدن نداشتند ، و از اين روى شبها در زير نور شمع يا چراغى كه براى روشن كردن دستشوئيها تعبيه شده بود به مطالعه مىپرداختند و يا از پرتو مهتاب بهره مىجستند ، آرى اين گونه به جائى رسيدند .
فكر نكنيد اين رشته چنين مشكلاتى دارد ، شما زندگى دانشمندان بزرگ را مطالعه كنيد ، تا ببينيد هر كدام كه به مقامات عالىاى رسيدهاند ، زندگى آميخته با رنج و مشقت و ناراحتى را سپرى كردهاند ، نيوتن و گاليله و اديسون و غيره سالها رنج و بيخوابى كشيده و صبر و استقامت را نَصْب العين خود قرار دادند تا به اهداف خود رسيدند ، بعضى از دانشمندان غذائى كه براى شام آنها مىآوردند ، از بس مشغول مطالعه و
تدبّر بودند ، تا صبح سرد مىشد ، و بعد متوجه مىشدند غذا نخوردهاند !
آرى اقدام به هر كارى زحمت دارد بايد استقامت كرد ، صبر خميرمايه همه