سؤالى كه اينجا مطرح است اين است كه چرا با اينكه هر دو شبيه به هم و تقريباً در يك زمان پا به عرصه زندگى گذاردهاند ، دو ديده و عقيده را دنبال مىكنند ؟ جواب روشن است زيرا اولى به محيط كوچك و دومى به محيط بزرگترى انس گرفته است .
در مورد مال و ثروت هم داستان چنين است : يكى 100 هزارتومان را خيلى زياد مىپندارد و حتى اگر به دست آورد امكان سكته كردن وى مىرود ، زيرا هميشه با 100 ريال انس داشته است و يكى چيزى نمىانگارد زيرا با 100 ميليون مأنوس بوده ، و به قول معروف چشم و گوشش از اين مقدار پول پر بوده است .
اين دو نظر ديدگاه بستگى به شناختهاى آنها دارد ، كسى كه در كنار دريا به سر مىبرد استخر آبى را به حساب نمىآورد ، و بالعكس انسان بيابانگردى كه با آب انسى ندارد و هر دم به انتظار قطرهاى آب است ، آب استخرى را بسيار بزرگ مىشمارد .
كسانى كه با خدا ارتباط دارند ، و هر لحظه عظمت درياى وجود و علم و قدرت او را نظارهگرند ، وقتى با مخلوق و ما سواى خالق رابطه برقرار مىكنند ، وجود و علم و قدرت آنها را شايد به اندازه قطرهاى نمىانگارند ، زيرا با خدايى مأنوس شدهاند كه نازى كند آنى فرو ريزند قالبها
پرهيزكارانى كه در كنار اين درياى با عظمت الهى زندگى مىكنند و به عشق او نفس مىكشند و آينه قلب آنها به جز جمال حق را نشان نمىدهد و در درون قلب خود جايى براى غير او مهيا نكردهاند غير او را اگر هم ببينند بسيار حقير و كوچك مىبينند البته رسيدن به اين مرحله مستلزم دخول در زمره متقين و وصول به رتبه آنهاست .
مولاى متقيان در اين عبارات خطبه در حالى كه صفات متقين را بيان
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢٦