8 فسق و گناه : « إِنَّ اللَّهَ لَايَهْدِى الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ »
9 خود را مالك همه چيز دانستن ، و ديگران را محتاج به خود پنداشتن : « هُمُ الَّذِينَيَقُولُونَ لَاتُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا »
10 خود را عزيز و ديگران را ذليل ، تصوّر كردن : « لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ »
بدون شك نشانههاى منافق منحصر به اينها نيست ، و از آيات ديگر قرآن و روايات اسلامى و نهجالبلاغه نيز نشانههاى متعدّد ديگرى براى آنها استفاده مىشود ، حتّى در معاشرتهاى روزمرّه مىتوان به اوصاف و ويژگىهاى ديگرى از آنها پى برد ، ولى آنچه در اين آيات آمده ، قسمت مهم و قابل توجّهى از اين اوصاف است .
در نهجالبلاغه خطبهاى مخصوص توصيف منافقان است ، در قسمتى از آن خطبه چنين آمده است :
اى بندگان خدا شما را به تقوا و پرهيزكارى سفارش مىكنم و از منافقان برحذر مىدارم ، چرا كه آنها گمراه و گمراه كنندهاند ؛ خطاكار و غلط اندازند ؛ هر روز به رنگ تازهاى در مىآيند ، و به قيافهها و زبانهاى مختلف خودنمايى مىكنند .
از هر وسيلهاى براى فريفتن و در هم شكستن شما بهره مىگيرند و در هر كمين گاهى به كمين شما نشستهاند .
بد باطن و خوش ظاهرند ، و پيوسته مخفيانه براى فريب مردم گام بر مىدارند ، و از بيراههها حركت مىكنند .
گفتارشان به ظاهر شفا بخش ، امّا كردارشان دردى است درمانناپذير .
بر رفاه و آسايش مردم ، حسد مىورزند ؛ اگر كسى گرفتار بلايى شود خوشحالند .
همواره اميدواران را مأيوس مىكنند و همه جا آيهء يأس مىخوانند ؛ آنها در هر راهى كشتهاى دارند ! و براى نفوذ در هر دلى راهى ! و براى هر مصيبتى اشك ساختگى مىريزند !
مدح و ثنا به يكديگر ، قرض مىدهند و از يكديگر انتظار پاداش دارند ؛ در
چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — صفحة 186
مساهمون: ج فرازمند
ص١٨٦