خلاصه ، هركس اسرار باطنى خويش را در اين رستاخيز عجيب و « يوم البروز » آشكار ساخت .
در نخستين آيات مورد بحث ، گفتگوى منافقان و بيماردلان منعكس شده است ، مىفرمايد : « به خاطر بياوريد هنگامى را كه منافقان و آنها كه دلى بيمار داشتند ، مىگفتند : خداوند و پيامبرش چيزى جز وعدههاى دروغين به ما ندادهاند ( وَإِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِى قُلُوبِهِمْ مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً ) » .
در تاريخ جنگ احزاب چنين آمده است كه در اثناى حفر خندق كه مسلمانان هر يك مشغول كندن بخشى از خندق بودند ، روزى به قطعه سنگ سخت و بزرگى برخورد كردند كه هيچ كلنگى در آن اثر نمىكرد ، خبر به پيامبر صلى الله عليه و آله دادند ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله شخصاً وارد خندق شد ، و در كنار سنگ قرار گرفت و كلنگى را به دست گرفت و نخستين ضربهء محكم را بر مغز سنگ فرود آورد ، قسمتى از آن متلاشى شد و برقى از آن جستن كرد ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله تكبير پيروزى گفت ؛ مسلمانان نيز همگى تكبير گفتند .
بار دوم ضربهء شديد ديگرى بر سنگ زد ، قسمت ديگرى در هم شكست و برقى از آن جستن نمود ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله تكبير گفت و مسلمانان نيز تكبير گفتند .
سرانجام پيامبر صلى الله عليه و آله سومين ضربه را بر سنگ فرود آورد و برق جستن كرد ؛ و باقى ماندهء سنگ متلاشى شد ؛ حضرت صلى الله عليه و آله باز تكبير گفت و مسلمانان نيز صدا به تكبير بلند كردند . سلمان از اين ماجرا سؤال كرد ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : « در ميان برق اوّل سرزمين « حيره » و قصرهاى پادشاهان ايران را ديدم ، و جبرئيل به من بشارت داد كه امّت من بر آنها پيروز مىشوند ؛ و در برق دوم قصرهاى سرخ فام « شام و روم » نمايان گشت ، و جبرئيل به من بشارت داد كه امّت من بر آنها نيز پيروز خواهند شد ! در برق سوم قصرهاى « صنعا و يمن » را ديدم و جبرئيل باز به من خبر داد كه امّتم باز بر آنها پيروز خواهند شد ؛ بشارت باد بر شما اى مسلمانان !
منافقان نگاهى به يكديگر كردند و گفتند : چه سخنان عجيبى ! و چه حرفهاى
چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — صفحة 141
مساهمون: ج فرازمند
ص١٤١