[ گفتارى از سيد على رضا سيد كبارى ]
عصمت در تفكّر اسلامى
سيد على رضا سيد كبارى
عصمت
« عصمت » به معناى منع ، نگاهدارى نفس از گناه ، پاك دامنى و ملكهء اجتناب از گناه و خطاست .
از كمالات برجستهء علمى و عملى انبياى الهى و امامان شيعه عليهم السلام ملكهء عصمت است .
ملكهء عصمت با مواردى چون ملكهء عدالت فرق دارد ؛ چه اينكه عدالت تنها ملكهاى عملى است ، ولى عصمت هم ملكهاى علمى است و هم ملكهاى عملى و انسان را از گناه عمدى و سهوى ، نسيان و مغالطه در انديشه و تفكر ، نگاه مىدارد . در واقع با اين نوع ملكه ، انسان هم از نظر علمى مصون از اشتباه فهمى است و هم در عمل مصون از كار نارواست . انبيا و ائمه عليهم السلام در جناح عقل نظرى و عملى معصوم بودند ، ليكن در افراد متوسط عصمت علمى از عصمت عملى جداست .
ما در اين نوشتار برآنيم تا با استفاده از مباحث فلسفى و كلامى ( استدلالى ، نقلى ) ملكهء عصمت در تفكر اسلامى را مورد كنكاش قرار دهيم كه آيا انبيا و ائمهء شيعه عليهم السلام معصوم بودند ؟ و آيا مىتوان به عصمت گروهى ديگر از اولياى الهى اعتقاد يافت ؟
فصل اوّل : عصمت از ديدگاه متكلمان شيعه
مباحث مبسوط عصمت در كلام شيعه مطرح شده و هم گام با فلسفه ، تفكر واحدى را در