استوارترين كتاب حديثى است . اين كتاب همواره مورد بهرهگيرى دانشمندان بوده ، استنباط معارف اسلام حقيقى در زمينه فقه ، كلام ، تفسير و . . . بدون رجوع بدان امكانپذير نيست . در سدهء هفتم هجرى براى نخستينبار ، اشاراتى گويا به اعتبار تمام احاديث كلينى در كلام مرحوم سيد على ابن طاووس قدس سره ( 589 - 664 ) آمده است . اين بحث به روشنى در كلمات پيشينيان مطرح نشده است . با پيدايش مسلك اخبارى ، اين مطلب دوباره مطرح انظار گرديد . اخباريان بر قطعى الصدور بودن يا قطعى الاعتبار بودن تمامى احاديث كتب معتبره از جمله كتاب كافى پاى مىفشردند ، ايشان اين مسلك را مسلك قدما مىانگاشتند ، ولى برخى از دانشمندان اصولى ، چنين انتصايى را به قدما شديداً انكار مىكنند ، از جمله مرحوم آيةاللَّه خويى قدس سره كه در مقدمهء معجم رجال الحديث تأكيد مىكند كه قدما تمام احاديث كافى را معتبر نمىدانستند . ايشان در اين زمينه به كلمات بزرگانى چون شيخ صدوق و شيخ مفيد و سيد مرتضى و شيخ طوسى استناد مىورزند . « 1 » بارى ، تبيين ديدگاه قدما در اين مجال به طور استقلالى مد نظر ما نيست ، بلكه هدف ما از اين مقال ، روشن ساختن اصل اين سخن است كه آيا احاديث كافى همگى قطعى الصدور يا قطعى الاعتبار است يا خير ؟ و اساساً بحثهاى رجالى دربارهء رجال اسناد كافى تا چه اندازه ضرورت دارد ؟
علامه محقق شيخ انصارى در مقدمه بحث از حجيت خبر واحد ، به اجمال مسلك اخباريان اشاره كرده « 2 » و اين نكته را افزوده است كه برخى از اصوليان نيز ديدگاههايى نزديك به اخباريان داشتهاند ، از جمله برخى از معاصران ( كه اشاره به محقق نراقى صاحب مستند دارد ) . تمام احاديث كتب معتبره را ( به استثناء احاديث مخالف مشهور ) معتبر مىدانند از جمله دانشمندان متأخر از شيخ انصارى ، نيز برخى به اعتبار سندى احاديث كافى اصرار ورزيدهاند ؛ از جمله علّامه نائينى مناقشه در اسناد كافى را حرفة العاجز مىخواند . « 3 »
هامش
( 1 ) . معجم الرجال ، ج 1 ، ص 26 - 34 و 92 .
( 2 ) . فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 239 - 241 .
( 3 ) . معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 87 .