و هرگاه مريض پيش از زوال مرض او رفع شود و امرى كه باعث بطلان روزه شود به عمل نياورده شود ، روزهء آن روز صحيح است . و ظاهر آن است كه صحيح بودن روزه در اين صورت مخصوص به روزهء واجب معيّن نباشد ، بلكه هر روزهء واجبى و سنّتى نيز چنين باشد . و هرگاه افطار كرده باشد ، روزهء آن روز صحيح نيست .
امّا روزهء سنّتى را ، پس علماء متعرّض آن نشدهاند و دور نيست قول به صحيح بودن روزهء آن ، نظر به آنكه بنابر اقوى - همچنان كه مذكور شد « 1 » - بعد از زوال ، وقت روزهء سنّتى باقى است .
و هرگاه مبتلا به مرضى نباشد و صحيح باشد ، امّا يقين يا ظنّ غالب داشته باشد كه روزه گرفتن او باعث هم رسيدن مرض مىشود ، اقوى آن است كه روزهء آن صحيح نيست و بايد افطار كند .
شرط ششم : حاضر بودن
پس صحيح نيست روزه از كسى كه مسافر باشد و بايد نماز را قصر كند ؛ خواه روزهء واجب باشد يا سنّت ، بنابر اقوى ، مگر آنچه مذكور خواهد شد « 2 » كه استثنا شده است .
و صحيح نبودن روزه در وقتى است كه در همهء روز در سفر باشد ، يا پيش از زوال از خانه بيرون رود ، يا بعد از زوال داخل خانه شود . و هرگاه بعد از زوال از خانه بيرون رود ، روزهء او صحيح است ؛ خواه در شب نيّت سفر داشته باشد يا نه . و همچنين هرگاه قبل از زوال داخل خانهء خود يا منزلى كه ارادهء قصد اقامت ده روز در آن دارد بشود ، روزهء آن صحيح است ؛ همچنان كه بعد از اين مذكور خواهد شد « 3 » .
و اين همه در صورتى است كه علم داشته باشد كه در سفر روزه گرفتن صحيح نيست . و هرگاه از راه ندانستگى و جهل مسأله - يعنى همچنين دانسته باشد كه در سفر روزه صحيح است - روزه بگيرد ، روزهء او صحيح است . و هرگاه پيشتر دانسته
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 29 .
( 2 ) . ر . ك : ص 111 ، فصل اول از مطلب سيم .
( 3 ) . همان .