فطرهء او سنّت است . و هرگاه بعد از ظهر روز عيد فطر متولّد شود ، فطرهء او سنّت هم نيست .
مسألهء هشتم :
هرگاه زن كسى عيال ديگرى شده باشد ، بر شوهر او واجب نيست فطرهء او ، بلكه بر آن شخص كه آن زن عيال او شده است فطرهء او واجب است .
و هرگاه كسى زنى داشته باشد كه واجب النفقهء او نباشد - مثل اينكه ناشزه باشد يا صغير باشد يا هنوز تمكين نداده باشد - پس اگر با وجود اين ، شوهر نفقه و كسوهء او را بدهد ، فطرهء او را نيز بايد بدهد و هرگاه نفقهء او را ندهد ، پس اگر عيال ديگرى باشد ، يقينا بر شوهر فطرهء او واجب نيست و اگر عيال ديگرى نباشد ، پس مشهور ميان علماء آن است كه فطره او بر شوهر واجب نيست . و ابن ادريس گفته است كه فطره او بر شوهر است « 1 » . و اول اقوى است .
مسألهء نهم :
دانستى كه واجب است فطرهء غلام و كنيز بر آقا ، هرگاه عيال او باشند .
امّا هرگاه غلام و كنيز كسى عيال ديگرى باشند ، فطرهء آنها بر آقا واجب نيست .
و هرگاه عيال ديگرى نباشد و خرج او هم با آقا باشد ، مثل اينكه گريخته باشد ، يا غصب شده باشد ، يا گم شده باشد ، پس مشهور در ميان علماء آن است كه فطرهء او بر آقا واجب است . و جمعى از متأخّرين گفتهاند كه زكات فطرهء او بر آقا لازم نيست « 2 » . و ظاهرا اين قول اقوى است ، اگر چه اوّل احوط است .
و هرگاه كسى بندهاى داشته باشد كه مفقود الجثّة باشد و حيات و موت او معلوم نباشد ، اظهر آن است كه فطرهء او واجب نيست .
مسألهء دهم :
هرگاه مردى فقير باشد و زن او توانگر ، بر زن واجب است كه فطرهء خود را بدهد و در اين صورت هرگاه مرد از مال خود فطرهء او را بدهد ، كافى نيست ، مگر اينكه به اذن و وكالت او باشد . و هرگاه خرج آن مرد هم با زن باشد ، واجب
هامش
( 1 ) . السرائر 1 : 466 .
( 2 ) . ر . ك : جواهر الكلام 15 : 508 - 509 .