ميل است و هر ميلى چهار هزار زرع ، به زراع دست - البتّه بايد روزه را بخورد و روزه گرفتن بر آن حرام است . و همچنين اگر مسافتى كه مىرود به چهار فرسخ شرعى رسيده باشد و خواهد همان روز برگردد ، بايد البته افطار كند . و اگر به چهار فرسخ رسيده باشد و به هشت فرسخ نرسيده باشد و ارادهء برگشتن در همان روز نداشته باشد ، مشهور آن است كه بايد روزه را بگيرد . و ابن ابى عقيل و بعضى از متأخّرين گفتهاند كه در اين صورت افطار كردن واجب است و جايز نيست روزه گرفتن « 1 » . امّا اقوى و اصح آن است كه روزه گرفتن واجب نيست ، بلكه مخيّر است ميان روزه گرفتن و افطار كردن ، امّا افطار كردن و روزه نگرفتن افضل است ، بلكه احوط نيز آن است كه افطار كند و روزه را ترك كند ؛ خواه پيش از ده روز اراده داشته باشد به مكان خود عود كند ، يا نه .
دويم : قصد مسافت
پس اگر كسى اضعاف مسافت شرعى را قطع كند ، ليكن در زمان قطع هرگز قصد مسافت نداشته ، بلكه هميشه قصد كمتر را داشته و چون آن را قطع كرده ، باز قصد مقدارى ديگر - كمتر از حد مسافت - نموده و همچنين تا چند مقابل مسافت را قطع نمايد ، در اين صورت افطار كردن او در هيچ موضع از اين راه جايز نيست ، و اگر چه موضعى باشد كه از منزل او تا آنجا هشت فرسخ و زيادتر باشد . بلى ، بعد از برگشتن واجب است كه افطار كند ، هرگاه از موضع برگشتن او تا منزل خود به قدر مسافت شرعى باشد .
سيم : آنكه سفر واجب باشد يا سنّت يا مباح
؛ چون سفر حج ، يا زيارت ائمّه عليهم السّلام ، يا تحصيل علم ، يا تجارت ، يا ديدن دوستان .
و سفر معصيت نباشد ، كه اگر سفر معصيت باشد ، بايد روزه بگيرد و افطار كردن جايز نيست .
هامش
( 1 ) . مختلف الشيعة 2 : 526 ، م 390 .