و بدان كه كراهت روزهء اين دو روز در وقتى است كه اتّفاق نيفتاده باشد كه روزه آنها واجب باشد ، امّا هرگاه روزهء آنها واجب شده باشد ، مثل اينكه پنجشنبه را نذر كرده باشد كه روزه بگيرد و اتّفاق بيفتد كه عاشورا باشد ، يا عرفه باشد و هلال ذى الحجّه مشتبه باشد ، يا باعث ضعف در دعا و عبادت نباشد ، روزهء آن مكروه نيست ، بلكه واجب است .
سيم : روزه گرفتن ميهمان روزهء سنّتى را بدون اذن ميزبان .
و بعضى از علماء گفتهاند كه مكروه بودن در صورتى است كه منع نكند و اگر منع كند ، حرام است و روزهء آن باطل است « 1 » .
و بعضى از متأخّرين گفته است كه مطلقا روزهء سنّتى ميهمان بدون اذن ميزبان ، حرام است ؛ خواه منع بكند يا نه « 2 » .
و اقوى آن است كه مطلقا روزهء آن مكروه است ؛ خواه منع بكند يا نه .
چهارم : روزه گرفتن ميزبان روزهء سنّتى را بدون اذن ميهمان .
پنجم : روزه گرفتن پسر بدون اذن پدر و مادر .
و جمعى از علماء در اينجا نيز تصريح كردهاند به حرام بودن روزهء او بدون اذن آنها « 3 » ، و اظهر كراهت است .
و بعضى تخصيص دادهاند كراهت روزه پسر را در وقتى كه بدون اذن پدر باشد و ذكر مادر را نكردهاند « 4 » ، و حق آن است كه بدون اذن مادر نيز مكروه است .
هامش
( 1 ) . مانند : محقّق حلّى در شرائع الاسلام 1 : 209 ، و شهيد در الدروس الشرعيّة 1 : 283 .
( 2 ) . مانند : محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة 13 : 203 ، و ظاهر محدّث كاشانى در الوافى 11 : 88 . همچنين محقّق حلّى در المعتبر 2 : 712 ، و المختصر النافع : 71 ، و علّامهء حلّى در إرشاد الأذهان 1 : 301 ، قول به حرمت را پذيرفتهاند .
( 3 ) . مانند : محقّق در المختصر النافع : 71 ، و علّامه در إرشاد الأذهان 1 : 301 ، و تبصرة المتعلّمين : 56 ، و شهيد در الدروس الشرعيّة 1 : 283 ، و محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة 13 : 203 .
( 4 ) . مانند : محقّق حلّى در شرائع الإسلام 1 : 209 ، و علّامه در قواعد الأحكام 1 : 384 .