از مخرج متعدى نشده و حوالى آن آلوده نشده باشد ، مخير است ميانه شستن به آب و ازاله كردن به ماليدن سه سنگ يا سه كلوخ يا سه لتّه يا پنبه و امثال آن از چيزهاى پاك ، به سواى آن چه استثنا خواهد شد .
و شستن به آب ، افضل است از ماليدن سه سنگ . و اگر شستن و ماليدن ، هر دو را به عمل آورد ، اكمل است . و سنّت است كه ماليدن ، پيش از شستن باشد . و هرگاه به سه سنگ پاك نشود ، بايد زياد كرد تا پاكى حاصل شود . و هرگاه به كمتر از سه سنگ پاك شود ، بايد سه را تمام كرد . و استعمال يك سنگ كه سه جهت داشته باشد ، كافى نيست ، بلكه بايد سه مسح از سه سنگ باشد ، نه از سه جهت يك سنگ . و استعمال سنگ و كلوخ نجس جايز نيست ، و اگر به نجس مسح كند ، واجب است كه بعد از آن ، مخرج را به آب بشويد . و مسح به سنگ و كلوخ مطلقا كافى نيست ، بنابر اقوى .
و سنگى كه ديگرى استعمال كرده باشد يا خود در وقتى ديگر استعمال كرده باشد ، جايز است كه در وقت شستن ، آن سنگ را استعمال كند . و همچنين جايز است هر موضعى از آن را كه پاك باشد ، استعمال كند و اگر چه موضعى ديگر از آن بر نجاست باقى باشد . اما اگر خود ، آن را استعمال كند جايز نيست كه در همان وقت به عوض سنگ دوم يا سيم آن را بشويد و استعمال كند يا طرف پاك آن را استعمال كند ؛ زيرا كه هم چنان كه دانستى ، واجب است كه مسح ، به سه سنگ متحقق شود . و مسح كردن به چيزهاى صيقلى ، چون شيشه و امثال آن و به چيزهاى رخو ، مانند ذغال و اشباه آن ، اگر نجاست را قلع كند و آن را ازاله نمايد كافى است ، و الّا كافى نيست .
و ظاهر آن است كه مسح كردن به هر چه تر باشد ، كافى نباشد و حرام است استعمال كردن سرگين و استخوان و مطلق خوردنى و هر چه آن را احترامى باشد ، چون كاغذى كه بر آن علوم دينيه نوشته شده باشد و تربت منورهء جناب سيد الشهداء عليه السّلام . و اگر مسح به يكى از آنها كند ، محل پاك نمىشود و اگر محترم را از روى استخفاف و اهانت استعمال كند ، كافر مىشود . و سه مرتبه استعمال خاك پاك كافى است ؛ به شرطى كه محل را پاك كند . و استعمال يخ كافى نيست .
تحفه رضويه ( فارسى ) — صفحة 95
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٩٥