احوال نكنند . و نظر كردن به عورت اهل ذمّه از يهود و نصارا نيز حرام است ؛ اگر چه به شهوت نباشد ، بنابر اقوى . و در وقت نشستن از براى قضاى حاجت ، اگر علم يا ظن باشد كه هرگاه خود را نپوشاند ، ديگرى عمدا يا سهوا به عورت او نظر خواهد كرد ، پوشانيدن در حال نشستن واجب است ، و اگر علم و ظن نباشد ، پوشانيدن لازم نيست .
و مراد به عورت ، ذكر است و حلقه دبر و خصيه .
مسألهء دوم : حرام است در آن حال ، رو به قبله و پشت به قبله نشستن
؛ خواه در صحرا باشد يا در بنا باشد و خواه به بدن يا عورت هر دو باشد يا به يكى از آنها باشد .
و سنّت است نشستن رو به مشرق يا مغرب « 1 » . و در حال استنجا ، يعنى شستن مخرج بول و غايط ، رو به قبله و پشت به قبله نشستن مكروه است . و اگر كسى خواهد بول كند در موضعى كه جهت قبلهء آن را نداند ، ظاهر آن است كه اجتهاد و سعى در معلوم كردن قبله بر او واجب نباشد و به هر جهت كه خواهد ، مىتواند كه بنشيند .
مسألهء سيم : واجب است شستن مخرج بول به آب
، و ماليدن سنگ يا كلوخ كافى نيست . و بعضى « 2 » واجب دانستهاند كه دو نوبت آب بر آن ريخته شود و ظاهر آن است كه يك نوبت كافى باشد ، و اگر چه احوط دو نوبت است .
مسألهء چهارم : هرگاه غايط از مخرج متعدى شود
، يعنى از حواشى دبر تجاوز كند و حوالى آن را آلوده كند ، واجب است كه تطهير آن را به آب كند و ماليدن سنگ و كلوخ كافى نيست . و حدّ تطهير ، آن است كه عين نجاست زايل شود ؛ يعنى جرم غايط با رطوبت لزجى كه به موضع مىچسبد بر طرف شود و اعتبارى به بو نيست . پس اگر بعد از ازالهء عين و حاصل شدن پاكى ، بويى باقى مانده باشد ، مانعى ندارد . و واجب ، شستن ظاهر مخرج است و شستن باطن و ازالهء نجاست از آن به انگشت و امثال آن واجب نيست ، بلكه از جملهء وساوس شيطانيه است كه مضموم است . و هرگاه غايط
هامش
( 1 ) . اظهر كراهت استقبال قبله است و استدبار آن ، نه تحريم در وقت قضاى حاجت . و مستحب است تشريق يا تغريب . ( احمد )
( 2 ) . مختلف الشيعة 1 : 106 مسألهء 64 ؛ و ر . ك : مستند الشيعة 1 : 367 .